Doanh nghiệp có quan hệ liên kết có được áp dụng mức thuế suất 15%?

Doanh nghiệp có quan hệ liên kết có được áp dụng mức thuế suất 15% hay không là câu hỏi phát sinh ngay khi Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP đưa vào vận hành hai bậc thuế suất ưu đãi theo quy mô doanh thu:

• 15% cho doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 03 tỷ đồng;
• Và 17% cho nhóm trên 03 tỷ đến không quá 50 tỷ đồng.

Điểm c Khoản 4 Điều 11 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, điều kiện loại trừ chiếu tới toàn bộ các bên trong quan hệ liên kết, chứ không chỉ pháp nhân đang kê khai. Thực tế rà soát cho thấy phần lớn doanh nghiệp mất quyền hưởng mức 15% không phải vì tự mình vượt ngưỡng, mà vì đứng cùng nhóm với một pháp nhân quy mô lớn hơn. Bài viết hệ thống lại căn cứ pháp lý, xác định điều kiện loại trừ và bộ hồ sơ cần có trước khi chốt thuế suất.

Doanh nghiệp có quan hệ liên kết có được áp dụng mức thuế suất 15% lại quyết định trực tiếp số thuế phải nộp?

Doanh nghiệp có quan hệ liên kết có được áp dụng mức thuế suất 15% khi thỏa mãn đồng thời hai lớp điều kiện:

• Tổng doanh thu năm trước liền kề của chính doanh nghiệp không quá 03 tỷ đồng;
• Và các doanh nghiệp trong quan hệ liên kết cũng là doanh nghiệp đáp ứng điều kiện áp dụng thuế suất quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 11 Nghị định 320/2025/NĐ-CP.

Ba bậc thuế suất:

Với doanh nghiệp có thu nhập tính thuế 2 tỷ đồng, chênh lệch giữa 15% và 20% là 100 triệu đồng cho một kỳ tính thuế. Áp sai trong ba kỳ liên tiếp rồi bị phát hiện qua thanh tra, doanh nghiệp phải xử lý cả tiền thuế truy thu, tiền chậm nộp tính từ thời điểm đáng lẽ phải nộp và tiền phạt vi phạm hành chính về thuế.

Như vậy, doanh nghiệp có quan hệ liên kết được áp dụng mức thuế suất 15% khi làm quyết toán năm 2026 nếu các doanh nghiệp trong mối quan hệ liên kết đều có doanh thu dưới 3 tỷ đồng trong năm 2025.

Căn cứ pháp lý trả lời câu hỏi doanh nghiệp có quan hệ liên kết có được áp dụng mức thuế suất 15%

Toàn bộ nội dung nằm tại Điều 11 Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp. Kế toán trưởng cần nắm:

• Ngưỡng doanh thu;
• Cách xác định tổng doanh thu làm căn cứ;
• Và điều kiện loại trừ.

Quy định tại Khoản 2 và Khoản 3 Điều 11 

Thuế suất 15% áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 03 tỷ đồng. Kế cận là mức 17% dành cho doanh nghiệp có tổng doanh thu năm trên 03 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng.

Đây là ngưỡng doanh thu không phải ngưỡng lợi nhuận, không phải vốn điều lệ, cũng không phải tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa theo pháp luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tổng doanh thu làm căn cứ gồm những gì?

Tổng doanh thu làm căn cứ xác định doanh nghiệp thuộc đối tượng áp dụng thuế suất 15% và 17% quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này là tổng doanh thu từ hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ (không bao gồm các khoản giảm trừ doanh thu), doanh thu từ hoạt động tài chính và thu nhập khác trên Phụ lục kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh kèm theo tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp của kỳ tính thuế năm trước liền kề.

Điều kiện loại trừ với công ty con và công ty có quan hệ liên kết

Thuế suất 15% và 17% quy định tại Điều này không áp dụng đối với doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam là công ty con hoặc công ty có quan hệ liên kết mà doanh nghiệp trong quan hệ liên kết không phải là doanh nghiệp đáp ứng điều kiện áp dụng thuế suất quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này.

Doanh nghiệp có quan hệ liên kết có được áp dụng mức thuế suất 15% trong trường hợp nào?

Doanh nghiệp có quan hệ liên kết có được áp dụng mức thuế suất 15% khi bản thân doanh nghiệp có tổng doanh thu năm trước liền kề không quá 03 tỷ đồng and các bên trong quan hệ liên kết. Chỉ cần một pháp nhân liên kết nằm ngoài phạm vi đó, điều kiện loại trừ được kích hoạt cho chính doanh nghiệp đang kê khai.

Nhận diện quan hệ liên kết theo pháp luật về giao dịch liên kết 

Từ ngày 01/7/2027, Nghị định 255/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực và áp dụng từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp 2026. Doanh nghiệp cần phải nắm rõ các tiêu chí hình thành nên affiliated relationship, cụ thể các tiêu chí thường gặp trong nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam:

• Sở hữu vốn từ 25% trở lên, trực tiếp hoặc gián tiếp.
• Cùng có một bên thứ ba nắm giữ vốn từ 25% trở lên, trường hợp phổ biến nhất của các nhóm công ty gia đình, khi một cá nhân đứng tên vốn tại nhiều pháp nhân.
• Quan hệ phát sinh từ bảo lãnh hoặc cho vay vốn khi khoản vay đạt đồng thời các ngưỡng luật định về tỷ lệ trên vốn góp của chủ sở hữu và trên tổng nợ trung, dài hạn.
• Quan hệ điều hành, kiểm soát; quan hệ thân nhân giữa những người điều hành các pháp nhân theo quy định.

See also: Điểm mới Nghị định 255/2026/NĐ-CP về giao dịch liên kết.

Quy trình tự kiểm tra doanh nghiệp có quan hệ liên kết có được áp dụng mức thuế suất 15%

Dưới đây là 5 bước doanh nghiệp có thể áp dụng kiểm tra xem mình có đủ điều kiện để hưởng mức thuế suất 15%. Cụ thể:

• Bước 1 – Xác định tổng doanh thu năm trước liền kề của chính doanh nghiệp: ấy đủ ba cấu phần theo khoản 4 Điều 11 trên Phụ lục kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh kèm tờ khai quyết toán đã nộp, đối chiếu với ngưỡng 03 tỷ đồng. Lưu bảng tính có tham chiếu tới từng chỉ tiêu.
• Bước 2 – Lập sơ đồ quan hệ liên kết. Liệt kê toàn bộ pháp nhân và cá nhân có quan hệ sở hữu, điều hành, bảo lãnh, cho vay với doanh nghiệp; ghi rõ tiêu chí và tỷ lệ tương ứng. Kết luận phải được lưu bằng văn bản kèm bằng chứng: giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, sổ đăng ký thành viên hoặc cổ đông, hợp đồng vay, thư bảo lãnh, điều lệ.
• Bước 3 – Thu thập số liệu doanh thu của các bên liên kết: Với pháp nhân trong nước, lấy tổng doanh thu năm trước liền kề theo đúng cách xác định tại khoản 4 Điều 11 để bảo đảm tính so sánh được. Với pháp nhân nước ngoài, lấy báo cáo tài chính hoặc văn bản xác nhận của công ty mẹ. 
• Bước 4 – Đối chiếu điều kiện loại trừ tại điểm c. Nếu có bất kỳ bên liên kết nào không đáp ứng điều kiện doanh thu theo khoản 2 và khoản 3.
• Bước 5 – Chốt thuế suất và lưu giữ hồ sơ giải trình: Ghi nhận thuế suất trên tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp, đính kèm bảng tính, sơ đồ quan hệ liên kết và biên bản kết luận nội bộ vào hồ sơ lưu.

Businesses can refer to this. dịch vụ tư vấn giao dịch liên kết từ các đơn vị chuyên trách, kinh nghiệm như MAN – Master Accountant Network để được hỗ trợ chuyên sâu.

Những loại thu nhập nào doanh nghiệp phải kê khai và nộp thuế TNDN?

Căn cứ theo quy định tại khoản 1 khoản 2 Điều 3 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 quy định về thu nhập chịu thuế thì các khoản thu nhập chịu thuế TNDN gồm: 

• Thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng quyền góp vốn, chuyển nhượng chứng khoán.
• Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản, trừ thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản của doanh nghiệp kinh doanh bất động sản.
• Thu nhập từ chuyển nhượng dự án đầu tư, chuyển nhượng quyền tham gia dự án đầu tư, chuyển nhượng quyền thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản.
• Thu nhập từ chuyển nhượng, cho thuê, thanh lý tài sản, trong đó có các loại giấy tờ có giá, trừ bất động sản.
• Thu nhập từ quyền sử dụng, quyền sở hữu tài sản, bao gồm cả thu nhập từ quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ.
• Thu nhập từ lãi tiền gửi, lãi cho vay vốn, bán ngoại tệ, trừ thu nhập từ hoạt động tín dụng của tổ chức tín dụng.
• Khoản trích trước vào chi phí nhưng không sử dụng hoặc sử dụng không hết mà doanh nghiệp không hạch toán điều chỉnh giảm chi phí được trừ; khoản nợ khó đòi đã xóa nay đòi được; khoản nợ phải trả không xác định được chủ nợ; khoản thu nhập từ kinh doanh của những năm trước bị bỏ sót nay phát hiện ra.
• Chênh lệch giữa thu về tiền phạt, tiền bồi thường do vi phạm hợp đồng kinh tế hoặc thưởng do thực hiện tốt cam kết theo hợp đồng.
• Các khoản tài trợ, tặng cho bằng tiền hoặc hiện vật nhận được.
• Chênh lệch do đánh giá lại tài sản theo quy định của pháp luật để góp vốn, điều chuyển khi sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi chủ sở hữu, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.
• Thu nhập từ hợp đồng hợp tác kinh doanh; thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh ở nước ngoài.

Hồ sơ chứng minh doanh nghiệp có quan hệ liên kết có được áp dụng mức thuế suất 15%

Hồ sơ chứng minh doanh nghiệp có quan hệ liên kết có được áp dụng mức thuế suất 15%, cụ thể:

• Bảng tính tổng doanh thu năm trước liền kề, tham chiếu tới từng chỉ tiêu trên Phụ lục kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh kèm tờ khai quyết toán đã nộp.
• Sơ đồ và bảng kê quan hệ liên kết, ghi rõ từng pháp nhân, tiêu chí xác lập quan hệ, tỷ lệ sở hữu, kèm tài liệu chứng minh.
• Số liệu doanh thu của các bên liên kết cùng nguồn gốc tài liệu: báo cáo tài chính, tờ khai quyết toán, văn bản xác nhận của bên liên kết.
• Biên bản kết luận nội bộ về thuế suất áp dụng, có chữ ký của người đại diện theo pháp luật và kế toán trưởng, ghi rõ ngày lập.
• Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết trong trường hợp có phát sinh giao dịch liên kết và không thuộc diện được miễn lập.

Conclude

Như vậy, doanh nghiệp có quan hệ liên kết được áp dụng mức thuế suất 15% khi làm quyết toán năm 2026 nếu các doanh nghiệp trong mối quan hệ liên kết đều có doanh thu dưới 3 tỷ đồng trong năm 2025.

Contact MAN – Master Accountant Network để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời!

Contact information MAN – Master Accountant Network

• Address: Số 19A, Đường 43, Phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
• Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
• E-mail: man@man.net.vn
• Google Business Profile: Xem Google Business Profile của MAN – Master Accountant Network 
• LinkedIn Founder: Xem hồ sơ LinkedIn của chuyên gia Lê Hoàng Tuyên 

Phụ trách sản xuất và kiểm duyệt nội dung chuyên môn bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network. Ông là Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm sâu sắc trong lĩnh vực Kế toán, Kiểm toán, Thuế và Tư vấn Pháp lý doanh nghiệp.

Frequently Asked Questions

Tổng doanh thu làm căn cứ xác định ngưỡng 03 tỷ đồng gồm những khoản nào?

Gồm tổng doanh thu từ hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ (không bao gồm các khoản giảm trừ doanh thu), doanh thu từ hoạt động tài chính và thu nhập khác trên Phụ lục kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh kèm theo tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp của kỳ tính thuế năm trước liền kề.

Trong mối quan hệ liên kết, công ty con có được hưởng thuế suất 15% không?

Không, nếu công ty mẹ hoặc các bên liên kết không đáp ứng điều kiện doanh thu theo khoản 2 và khoản 3 Điều 11 Nghị định 320/2025/NĐ-CP.

Bên liên kết có doanh thu 30 tỷ đồng thì doanh nghiệp được hưởng theo mức thuế suất nào?

Bên liên kết đó thuộc nhóm được áp dụng thuế suất 17% theo khoản 3, nên theo câu chữ vẫn là doanh nghiệp đáp ứng điều kiện áp dụng thuế suất quy định tại khoản 2 và khoản 3. Tuy nhiên, với hồ sơ có giá trị thuế lớn, nên có văn bản hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp trước khi kê khai. 

Không đủ điều kiện hưởng 15% thì có được áp dụng 17% không?

Không, nếu doanh nghiệp bị loại trừ theo điểm c khoản 4 Điều 11. Điều khoản này loại trừ đồng thời cả hai mức thuế suất 15% và 17%, doanh nghiệp quay về áp dụng thuế suất phổ thông.

Doanh nghiệp mới thành lập, chưa có năm trước liền kề thì xác định thế nào?

Cần đối chiếu trực tiếp các quy định còn lại của khoản 4 Điều 11 Nghị định 320/2025/NĐ-CP và văn bản hướng dẫn của cơ quan thuế cho trường hợp doanh nghiệp mới thành lập hoặc kỳ tính thuế không đủ 12 tháng, thay vì tự quy đổi theo tỷ lệ tháng hoạt động.