Khống chế chi phí lãi vay Nghị định 20/2025/NĐ-CP

Khống chế chi phí lãi vay Nghị định 20 là một trong những vấn đề doanh nghiệp có giao dịch liên kết cần đặc biệt quan tâm khi xác định chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Nghị định 20/2025/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định 132/2020/NĐ-CP, trong đó có nội dung liên quan đến xử lý chi phí lãi vay không được trừ và cơ chế chuyển tiếp chi phí lãi vay qua các kỳ tính thuế.

Việc hiểu đúng cách xác định, tính toán và theo dõi phần chi phí lãi vay bị khống chế giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro khi quyết toán thuế, đặc biệt với các doanh nghiệp có khoản vay từ bên liên kết hoặc phát sinh giao dịch tài chính phức tạp. 

Khống chế chi phí lãi vay theo Nghị định 20 là gì?

Khống chế chi phí lãi vay Nghị định 20 là quy định giới hạn phần chi phí lãi vay thuần được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết.

Theo quy định về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, chi phí lãi vay phát sinh không mặc nhiên được đưa toàn bộ vào chi phí hợp lý mà cần đáp ứng điều kiện về tỷ lệ khống chế theo quy định pháp luật.

Mục tiêu của quy định này là kiểm soát tình trạng doanh nghiệp sử dụng các khoản vay liên kết để làm tăng chi phí tài chính, giảm nghĩa vụ thuế không phù hợp với bản chất giao dịch. 

Những điểm mới về khống chế chi phí lãi vay

Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định 20/2025/NĐ-CP là sửa đổi tiêu chí xác định quan hệ liên kết đối với trường hợp doanh nghiệp vay vốn hoặc được bảo lãnh vay vốn. 

Theo quy định mới, việc xác định quan hệ liên kết trong trường hợp này dựa trên:

• Tổng dư nợ các khoản vốn vay giữa doanh nghiệp đi vay và doanh nghiệp cho vay hoặc bảo lãnh;
• Khoản dư nợ đạt ngưỡng tối thiểu theo tỷ lệ vốn góp của chủ sở hữu;
• Đồng thời chiếm tỷ trọng nhất định trong tổng dư nợ trung và dài hạn của doanh nghiệp đi vay.

Điểm thay đổi này giúp việc xác định doanh nghiệp có thuộc phạm vi áp dụng quy định giao dịch liên kết hay không sát hơn với tình trạng vay vốn thực tế. 

Xem thêm: Nghị định 20 giao dịch liên kết.

Xác định chi phí lãi vay được trừ như thế nào?

Doanh nghiệp cần nắm rõ công thức tính lãi vay giao dịch liên kết để xác định phần chi phí lãi vay được trừ và phần bị chuyển sang kỳ sau.

Cách xác định cơ bản:

Trong đó: 

• Chi phí lãi vay thuần: Là phần chênh lệch giữa chi phí lãi vay phát sinh và doanh thu từ hoạt động cho vay, tiền gửi.
• Phần chi phí lãi vay chưa được trừ do vượt mức khống chế có thể được chuyển sang kỳ tính thuế tiếp theo theo điều kiện quy định.

MAN – Master Accountant Network khuyến nghị: Doanh nghiệp nên xây dựng bảng theo dõi riêng để tránh bỏ sót phần chi phí được chuyển tiếp giữa các năm. 

Chi phí lãi vay không được trừ được xử lý như thế nào?

Theo quy định về khống chế chi phí lãi vay, trường hợp chi phí lãi vay thuần trong kỳ vượt mức được trừ theo tỷ lệ khống chế thì phần vượt này không được tính ngay vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp.  

Tuy nhiên, khoản chi phí lãi vay chưa được trừ này không bị loại bỏ hoàn toàn mà doanh nghiệp được theo dõi để chuyển sang các kỳ tính thuế tiếp theo và tiếp tục xem xét khấu trừ nếu đáp ứng điều kiện theo quy định. Thời gian chuyển tiếp tối đa không quá 05 năm liên tục được thực hiện theo giới hạn pháp luật về quản lý chi phí lãi vay trong giao dịch liên kết.

Để đảm bảo quyền lợi khi quyết toán thuế, doanh nghiệp cần xây dựng cơ chế theo dõi riêng đối với khoản chi phí lãi vay bị khống chế qua từng năm, bao gồm: 

• Xác định chính xác chi phí lãi vay bị khống chế trong từng kỳ tính thuế: Doanh nghiệp cần tính toán phần chi phí lãi vay thuần phát sinh, so sánh với mức chi phí được phép khấu trừ theo công thức tính lãi vay giao dịch liên kết để xác định phần vượt mức.
• Theo dõi số dư chi phí lãi vay chưa được trừ chuyển sang kỳ sau: Khoản chi phí này cần được ghi nhận riêng theo từng năm phát sinh, tránh tình trạng bỏ sót hoặc nhầm lẫn khi doanh nghiệp có nhiều năm liên tiếp phát sinh chi phí lãi vay vượt mức khống chế.
• Kiểm tra khả năng được trừ khi lập hồ sơ quyết toán thuế TNDN: Ở các kỳ tiếp theo, doanh nghiệp cần đối chiếu phần chi phí lãi vay chuyển tiếp với giới hạn khấu trừ của năm hiện tại để xác định số được đưa vào chi phí hợp lý.

Nếu doanh nghiệp không quản lý đầy đủ dữ liệu về chi phí lãi vay chuyển tiếp, rủi ro có thể phát sinh gồm:

• Tính sai chi phí được trừ khi quyết toán thuế TNDN.
• Không tận dụng được khoản chi phí lãi vay được phép chuyển tiếp.
• Kê khai sai nghĩa vụ thuế do thiếu cơ sở giải trình
• Gặp khó khăn khi cơ quan thuế yêu cầu kiểm tra hồ sơ giao dịch liên kết và phương pháp tính toán.

Vì vậy, bên cạnh việc hiểu đúng quy định giao dịch liên kết Nghị định 20, doanh nghiệp nên chủ động chuẩn hóa hồ sơ vay vốn, bảng tính chi phí lãi vay và quy trình lưu trữ dữ liệu để đảm bảo việc giải trình với cơ quan thuế được đầy đủ, minh bạch. 

Doanh nghiệp nào cần đặc biệt lưu ý tỷ lệ khống chế lãi vay

Quy định khống chế chi phí lãi vay Nghị định 20 không áp dụng cho mọi doanh nghiệp một cách chung chung, mà tập trung vào các doanh nghiệp thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định về giao dịch liên kết. Vì vậy, những doanh nghiệp có phát sinh quan hệ vay vốn, hỗ trợ tài chính hoặc giao dịch tài chính với bên liên kết cần đặc biệt rà soát để xác định nghĩa vụ thuế của mình. 

Một số nhóm doanh nghiệp có mức độ ảnh hưởng cao gồm:

Doanh nghiệp có khoản vay từ công ty mẹ, công ty liên kết

Trường hợp doanh nghiệp vay vốn từ công ty mẹ, công ty trong cùng tập đoàn hoặc bên có quan hệ liên kết, khoản lãi vay phát sinh có thể thuộc phạm vi xem xét khi áp dụng quy định khống chế chi phí lãi vay.

Doanh nghiệp cần kiểm tra:

• Bên cho vay có thuộc đối tượng liên kết theo quy định không.
• Khoản vay có làm phát sinh giao dịch liên kết không.
• Chi phí lãi vay phát sinh có đáp ứng điều kiện để được tính vào chi phí được trừ không.

Đây là nhóm thường gặp rủi ro do các khoản vay nội bộ tập đoàn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí tài chính và nghĩa vụ thuế TNDN.

Doanh nghiệp có giao dịch bảo lãnh vay vốn

Không chỉ khoản vay trực tiếp giữa các bên liên kết, trường hợp doanh nghiệp được một bên liên kết đứng ra bảo lãnh khoản vay tại tổ chức tín dụng cũng cần được xem xét.

Doanh nghiệp cần đánh giá:

• Bên bảo lãnh có phát sinh quan hệ liên kết theo quy định hay không.
• Khoản vay được bảo lãnh có thuộc phạm vi áp dụng quy định về giao dịch liên kết không.
• Nghĩa vụ kê khai, lập hồ sơ giao dịch liên kết có phát sinh không.

Việc bỏ sót các giao dịch bảo lãnh có thể khiến doanh nghiệp xác định chưa đầy đủ phạm vi áp dụng của quy định.

Doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ và công ty con hoặc tập đoàn

Các doanh nghiệp thuộc mô hình tập đoàn thường có nhiều giao dịch nội bộ như:

• Vay vốn giữa các công ty trong cùng hệ thống.
• Điều chuyển vốn.
• Hỗ trợ tài chính.
• Thanh toán chi phí thay hoặc phân bổ chi phí.

Những giao dịch này cần được rà soát để xác định có phải là giao dịch liên kết hay không, từ đó đánh giá tác động của quy định khống chế chi phí lãi vay.

Doanh nghiệp có chi phí tài chính hoặc chi phí lãi vay lớn trong kỳ

Ngay cả khi doanh nghiệp không có nhiều giao dịch vay nội bộ, việc phát sinh chi phí lãi vay lớn vẫn cần được kiểm tra nếu doanh nghiệp thuộc đối tượng áp dụng quy định giao dịch liên kết.

Doanh nghiệp cần tính toán:

• Tổng chi phí lãi vay phát sinh.
• Doanh thu từ lãi tiền gửi, cho vay (nếu có).
• Phần chi phí lãi vay thuần.
• Mức chi phí được trừ theo công thức tính lãi vay giao dịch liên kết.

Từ đó xác định phần chi phí lãi vay được đưa vào chi phí hợp lý và phần cần theo dõi chuyển tiếp.

Doanh nghiệp có tỷ lệ sử dụng vốn vay cao

Các doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính lớn, thường xuyên huy động vốn để mở rộng hoạt động kinh doanh hoặc đầu tư dự án có khả năng phát sinh chi phí lãi vay đáng kể.

Khi chi phí lãi vay tăng cao, nguy cơ phần chi phí này vượt mức được khấu trừ cũng tăng lên, dẫn đến ảnh hưởng đến thu nhập chịu thuế và nghĩa vụ thuế TNDN.

Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động:

• Rà soát danh sách bên có quan hệ liên kết.
• Kiểm tra các hợp đồng vay, bảo lãnh vay vốn.
• Lập bảng theo dõi chi phí lãi vay theo từng kỳ.
• Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh khi cơ quan thuế yêu cầu.

Đối với doanh nghiệp chưa có đội ngũ chuyên sâu về thuế và giao dịch liên kết, việc tham khảo dịch vụ tư vấn giao dịch liên kết từ các đơn vị chuyên trách và có kinh nghiệm như MAN – Master Accountant Network sẽ hỗ trợ đánh giá đúng phạm vi áp dụng, kiểm tra cách tính toán và hạn chế rủi ro trong quá trình quyết toán thuế.

Vai trò của đơn vị dịch vụ trong việc kiểm soát chi phí lãi vay giao dịch liên kết

Quy định khống chế chi phí lãi vay Nghị định 20 không chỉ yêu cầu doanh nghiệp hiểu quy định pháp luật mà còn đòi hỏi khả năng phân tích dữ liệu tài chính, xác định đúng giao dịch liên kết và kiểm soát hồ sơ chứng minh. Đây là những công việc thường phức tạp đối với doanh nghiệp chưa có đội ngũ chuyên sâu về thuế và giao dịch liên kết.

MAN – Master Accountant Network có vai trò hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát toàn bộ quá trình từ rà soát, tính toán đến hoàn thiện hồ sơ, cụ thể:

Đánh giá doanh nghiệp có thuộc phạm vi áp dụng quy định giao dịch liên kết hay không 

MAN sẽ hỗ trợ doanh nghiệp rà soát các mối quan hệ giữa các bên như:

• Quan hệ sở hữu vốn;
• Quan hệ điều hành, kiểm soát;
• Giao dịch vay vốn, bảo lãnh hoặc hỗ trợ tài chính;
• Các giao dịch phát sinh với bên có quan hệ liên kết.

Việc xác định đúng doanh nghiệp có thuộc đối tượng áp dụng quy định về giao dịch liên kết là bước quan trọng, bởi đây là cơ sở để xác định nghĩa vụ kê khai, lập hồ sơ và áp dụng quy định khống chế chi phí lãi vay.

Kiểm tra và tính toán chi phí lãi vay theo đúng quy định

MAN tư vấn hỗ trợ doanh nghiệp rà soát số liệu tài chính, bao gồm:

• Chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ.
• Doanh thu từ hoạt động cho vay, tiền gửi (nếu có).
• Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh.
• Chi phí khấu hao làm cơ sở xác định giới hạn khấu trừ.

Từ đó, doanh nghiệp có thể xác định chính xác phần chi phí lãi vay được trừ và phần chi phí cần theo dõi chuyển tiếp kỳ sau.

Rà soát tính hợp lý của khoản vay và hồ sơ liên quan

Ngoài việc tính toán, MAN còn hỗ trợ kiểm tra tính đầy đủ của hồ sơ như:

• Hợp đồng vay.
• Hồ sơ chứng minh mục đích sử dụng vốn.
• Chứng từ thanh toán lãi vay.
• Điều kiện giao dịch giữa các bên.

Việc rà soát trước giúp doanh nghiệp phát hiện các điểm chưa phù hợp và chủ động điều chỉnh trước khi cơ quan thuế tiến hành kiểm tra.

Hỗ trợ lập và hoàn thiện hồ sơ giao dịch liên kết

Đối với doanh nghiệp thuộc trường hợp phải lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết, MAN có thể hỗ trợ:

• Thu thập và phân tích dữ liệu.
• Xác định giao dịch cần kê khai.
• Chuẩn bị hồ sơ theo yêu cầu.
• Đảm bảo dữ liệu so sánh (Benchmarking) và phương pháp xác định giá phù hợp với ngành nghề doanh nghiệp hoạt động.

Điều này giúp doanh nghiệp giảm nguy cơ sai lệch giữa số liệu kế toán, hồ sơ thuế và thực tế giao dịch.

Hỗ trợ doanh nghiệp giải trình khi cơ quan thuế kiểm tra 

Trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế, các vấn đề liên quan đến chi phí lãi vay giao dịch liên kết thường được cơ quan thuế xem xét kỹ do ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập chịu thuế.

MAN hỗ trợ doanh nghiệp:

• Giải thích phương pháp tính toán.
• Cung cấp cơ sở pháp lý.
• Chuẩn bị tài liệu chứng minh.
• Đồng hành trong quá trình trao đổi với cơ quan thuế.

Kết luận

Khống chế chi phí lãi vay Nghị định 20 đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải quản lý chặt chẽ hơn các khoản vay, chi phí tài chính và hồ sơ giao dịch liên kết. Những thay đổi tại Nghị định 20/2025/NĐ-CP giúp làm rõ hơn cách xác định quan hệ liên kết và xử lý chi phí lãi vay chưa được trừ. 

Để tránh sai sót khi kê khai thuế, doanh nghiệp nên chủ động rà soát dữ liệu tài chính, cập nhật quy định mới nhằm đảm bảo việc tính toán, lập hồ sơ và giải trình được thực hiện đúng quy định. 

Liên hệ MAN – Master Accountant Network để được hỗ trợ và tư vấn miễn phí!

Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network

• Địa chỉ: Số 19A, Đường 43, Phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
• Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
• Email: man@man.net.vn
• Google Business Profile: Xem Google Business Profile của MAN – Master Accountant Network 
• LinkedIn Founder: Xem hồ sơ LinkedIn của chuyên gia Lê Hoàng Tuyên 

Phụ trách sản xuất và kiểm duyệt nội dung chuyên môn bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network. Ông là Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm sâu sắc trong lĩnh vực Kế toán, Kiểm toán, Thuế và Tư vấn Pháp lý doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp về khống chế chi phí lãi vay Nghị định 20