Xác định đúng quan hệ liên kết: Bí quyết tránh bị ấn định thuế

Xác định quan hệ liên kết trở thành bước đi quan trọng giúp doanh nghiệp nhận diện đúng các quan hệ kinh tế, tuân thủ Decree 132/2020/ND-CP, Decree 20/2025/ND-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 132 quy định về giao dịch liên kết và các văn bản hướng dẫn liên quan về phòng chống chuyển giá. Việc thực hiện xác định liên kết chính xác không chỉ bảo vệ doanh nghiệp khỏi rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng chiến lược tài chính minh bạch, bền vững trong dài hạn.

General introduction 

What is the concept of defining a relationship? 

Identifying related relationships plays a fundamental role for businesses to comply with tax laws, especially in managing related transactions and anti-transfer pricing. In the context of businesses increasingly having transactions with companies in the same group or with partners with mutual ownership and control relationships.

Xác định quan hệ liên kết không chỉ đơn thuần là kiểm tra tỷ lệ sở hữu vốn mà còn bao gồm việc đánh giá toàn diện các mối quan hệ chi phối, bảo lãnh, quản lý, vay vốn hay thậm chí là quyền quyết định chính sách kinh doanh.

For example: Một doanh nghiệp A chỉ nắm 25% vốn tại doanh nghiệp B nhưng lại trực tiếp chỉ định Giám đốc tài chính và có quyền phê duyệt các hợp đồng lớn, thì vẫn có thể bị coi là “có quan hệ liên kết” theo pháp luật thuế.

The newly issued Decree 20/2025/ND-CP continues to inherit and amend a number of points of Decree 132/2020/ND-CP, aiming to clarify the criteria and methods for determining linkages. This helps create a tight legal framework, ensuring that businesses properly fulfill their tax obligations, while limiting transfer pricing practices that cause budget losses.

Vai trò quan trọng của việc xác định quan hệ liên kết

The importance of identifying linkages is demonstrated in that:

• If a business misidentifies or omits related relationships, it will lead to errors in reporting related transactions. The consequences may include being fined by the tax authority, having to pay back taxes, or being assessed as non-transparent.
• On the contrary, if done correctly and promptly, businesses not only avoid legal risks but also optimize compliance costs and enhance their reputation in the market.

In the following sections, the article will delve into: legal basis, principles of determination, implementation process, illustrative examples, common mistakes and solutions for businesses. Thereby, helping you understand how to apply in practice and comply with new regulations effectively.

Identifying related-party relationships becomes a crucial issue for every business. If done correctly, businesses will control related-party transactions well, prevent transfer pricing, optimize tax obligations and create competitive advantages.

Legal basis related to determining affiliated relationships

Để thực hiện xác định đúng quan hệ liên kết, doanh nghiệp cần dựa trên hệ thống văn bản pháp lý hiện hành. Đây là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp có căn cứ khi lập hồ sơ, kê khai giao dịch liên kết và chứng minh tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh.

Decree 132/2020/ND-CP on related-party transactions

Decree 132/2020/ND-CP is considered the first milestone that lays a clear foundation for tax management for enterprises with related-party transactions in Vietnam. This document provides detailed regulations on:

• Criteria for determining linkage relationships.
• Obligation to declare information on related transactions.
• Transfer pricing documents (Local file, Master file, Country-by-Country report).

Đặc biệt, Nghị định 132/2020 đã làm rõ nhiều tình huống phát sinh liên kết (ví dụ: doanh nghiệp vay vốn từ bên liên quan, doanh nghiệp bị kiểm soát bởi cá nhân hoặc tổ chức chi phối, hoặc có sự tham gia quản lý, chỉ định nhân sự cấp cao.

Nghị định 20/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung từ Nghị định 132

To update the practice and overcome some shortcomings of Decree 132, the Government issued Decree 20/2025/ND-CP. This document not only inherits but also adds many new points, helping to determine the relationship of association to become clearer and more consistent with international standards. Some notable contents include:

• Adjust the criteria for ownership ratio and control rights.
• More specific regulations on financial transactions (loans, guarantees).
• Additional guidance on documentation to prove affiliation.

Thanks to that, businesses have a solid legal basis to apply, avoiding misinterpretation leading to legal risks.

Understanding the legal basis for determining related relationships is not only a mandatory requirement according to regulations but also brings many practical benefits to businesses. First of all, businesses have a full legal basis to prepare reports and demonstrate compliance when working with tax authorities. At the same time, this understanding also helps to significantly reduce the risk of being taxed due to incorrect declaration or lack of important information. Furthermore, the correct application of regulations on determining related relationships also contributes to improving transparency in business strategies, thereby strengthening trust with partners, investors and management agencies, creating favorable conditions for sustainable development.

Principles for determining linkage relationships

To help businesses easily visualize, current law has provided many important principles in determining the relationship of association. These principles are not only based on the capital contribution ratio, but also extend to management control, financial relations and the combination of many other factors. The table below will briefly summarize the main criteria, along with specific illustrative examples for businesses to refer to and apply.

Board: Tổng hợp các tiêu chí hình thành nên quan hệ liên kết

Criteria	Detailed description
Tỷ lệ sở hữu vốn	The first and most important criterion. If a business holds a certain amount of capital or has financial and operational control, the two parties are considered to have an affiliated relationship.
Control and management rights	Dù sở hữu vốn chưa đủ lớn nhưng nếu doanh nghiệp có quyền quyết định chiến lược, phê duyệt chính sách tài chính hoặc bổ nhiệm nhân sự cấp cao của doanh nghiệp khác thì vẫn được coi là liên kết.
Financial relations	Loans, guarantees or financial support from related parties can lead to influence in investment decisions, capital allocation and risk management.
Combination of many factors	In reality, capital, management and financial factors may coexist, creating a more complex connection. Enterprises need to evaluate comprehensively and based on clear legal evidence.

Tóm lại, để xác định quan hệ liên kết không chỉ gói gọn trong các con số tài chính hay tỷ lệ vốn, mà còn bao gồm nhiều khía cạnh về quyền kiểm soát, quản lý, quan hệ vay vốn và tác động thực tế đến hoạt động sản xuất kinh doanh. Doanh nghiệp muốn tuân thủ đúng pháp luật cần tiếp cận vấn đề một cách toàn diện, phân tích kỹ lưỡng từng trường hợp để tránh bỏ sót hoặc đánh giá sai việc xác định quan hệ liên kết.

Procedure for determining the relationship

Determining a related relationship cannot be done emotionally, but requires a clear process to ensure accuracy and compliance with the law. Normally, this process starts with collecting basic information about the business and the parties involved in the transaction. The business must carefully review legal documents, economic contracts, financial reports and related documents to determine the factors that can form a related relationship.

Once the data is available, the next step is to classify the potential affiliated entities. For example, parent companies, subsidiaries, within the same group, or individuals holding significant management rights in the enterprise are all considered. At this point, the enterprise needs to compare the legal criteria, including the capital ownership ratio, controlling rights, loan relationships, guarantees, or participation in management and operations.

Next, the enterprise must analyze and compare the collected information to determine the relationship in accordance with the provisions of Decree 20/2025/ND-CP.

Example: If Company A holds 30% of Company B's capital and has the right to approve large-value contracts, then it is clear that A and B have an affiliated relationship. Or in the case where Company C borrows all of its working capital from Company D and is financially guaranteed by D, then an affiliated relationship is also established even if there is no direct capital contribution.

Once the related parties have been identified, the enterprise needs to prepare a dossier and report the related party transactions according to the prescribed form. This is an important step to demonstrate transparency and avoid risks when the tax authority conducts an inspection. This dossier not only records the related party transactions but also analyzes the basis for identification, valuation methods and supporting documents.

Finally, businesses should conduct periodic reviews, as the relationship may change over time due to capital adjustments, changes in management personnel or new financial transactions. Regular updates will help businesses promptly adjust reports, minimizing the risk of being assessed as non-compliant.

The process of determining the relationship is a continuous process, from information collection, criteria analysis, legal comparison to reporting and periodic updating. If businesses implement it seriously and systematically, they will not only avoid unfortunate mistakes but also build a solid tax management foundation.

Common mistakes when determining relationships

In the process of determining related-party relationships, many businesses often make mistakes that cause inaccurate reporting of related-party transactions and lead to legal risks. Specifically:

• Misunderstanding the capital ownership ratio, many businesses believe that only when the parent company holds more than 501 TP3T of the subsidiary's capital can it be considered an association, while current law stipulates that only 251 TP3T or even 101 TP3T in some special cases is enough to form an association. This misunderstanding leads to the omission of many entities that must be declared.
• Another mistake is to ignore financial relationships, especially loans and guarantees. In practice, many businesses tend to focus only on the capital contribution factor, but do not pay attention to the fact that a loan from a parent company, a sister company or an executive is also a basis for determining the relationship. Even interest-free loans or loan guarantees are enough to establish a relationship and need to be transparently reported.
• Sai sót thường gặp tiếp theo nằm ở khâu cập nhật quy định pháp luật. Nhiều doanh nghiệp vẫn dựa trên những văn bản cũ, chưa nắm rõ sự thay đổi từ Nghị định 20/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung vài điều từ Nghị định 132/2020/NĐ-CP, dẫn đến tình trạng áp dụng sai tiêu chí. Điều này không chỉ làm mất tính chính xác của việc xác định quan hệ liên kết mà còn khiến doanh nghiệp đối diện nguy cơ bị cơ quan thuế truy thu và ấn định thuế bổ sung.

Mistakes in the process of determining affiliated relationships often stem from misunderstanding regulations, missing financial relationship elements, slow updating of new documents or incomplete records. To avoid risks, businesses need to build strict control processes, regularly review transactions and consult experts to ensure compliance.

Solutions for businesses when determining affiliate relationships

Để quá trình xác định quan hệ liên kết diễn ra chính xác và phù hợp quy định, doanh nghiệp cần có một chiến lược quản trị bài bản, kết hợp giữa yếu tố pháp lý và quản trị nội bộ. Việc xây dựng hệ thống rà soát định kỳ tất cả các quan hệ tài chính, quản lý và hợp đồng kinh tế giúp doanh nghiệp kịp thời nhận diện những mối quan hệ mới có khả năng hình thành liên kết, từ đó hạn chế nguy cơ bỏ sót đối tượng phải kê khai trong báo cáo giao dịch liên kết.

At the same time, the work of preparing documents for related-party transactions needs to be seriously invested. The documents do not stop at declaring according to the form, but must also prove the legal basis, method of determining transaction price and accompanying documents. A complete, logical and transparent set of documents will become an important legal "shield", helping businesses stand firm when tax authorities conduct inspections.

Tuy nhiên, trên thực tế, không phải doanh nghiệp nào cũng đủ nguồn lực và kinh nghiệm để triển khai toàn bộ quy trình này một cách hiệu quả. Thấu hiểu điều đó, MAN – Master Accountant Network mang đến giải pháp chuyên nghiệp với transfer pricing services and Transfer pricing consultancy giúp doanh nghiệp trong việc xác định quan hệ liên kết, lập hồ sơ giao dịch liên kết tuân thủ Nghị định 20/2025/NĐ-CP. Với đội ngũ chuyên gia am hiểu, cập nhật liên tục những thay đổi trong chính sách thuế và luật thuế quốc tế quy định về giao dịch liên kết như Cơ chế Thuế tối thiểu cầu (Piilar Two).

Reference: Deadline for submitting Related Party Transaction Documents.

Conclude

Xác định quan hệ liên kết chính xác đóng vai trò sống còn đối với mỗi doanh nghiệp, nhất là đang trong giai đoạn cao điểm mùa quyết toán. Đây không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là chìa khóa giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro, nâng cao uy tín và tối ưu chiến lược kinh doanh minh bạch, bền vững.

Contact MAN – Master Accountant Network for timely advice and support!

Contact information MAN – Master Accountant Network

• Address: No. 19A, Street 43, Tan Thuan Ward, Ho Chi Minh City
• Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
• E-mail: man@man.net.vn

Content production by: Mr. Le Hoang Tuyen – Founder & CEO MAN – Master Accountant Network, Vietnamese CPA Auditor with over 30 years of experience in Accounting, Auditing and Financial Consulting.

Giải đáp thắc mắc về quan hệ liên kết

Khi nào doanh nghiệp được coi là có quan hệ liên kết?

Doanh nghiệp được coi là có quan hệ liên kết khi tồn tại một trong các yếu tố sau: Phổ biến nhất chính là Có sở hữu vốn theo tỷ lệ quy định, Có quyền kiểm soát hoặc chi phối hoạt động, Có quan hệ vay vốn, bảo lãnh tài chính hoặc Có sự tham gia điều hành, bổ nhiệm nhân sự chủ chốt. Chỉ cần xác định có 01 trong 11 điều kiện theo Điều 5 Nghị định 132, doanh nghiệp hình thành mối quan hệ liên kết.

Không góp vốn nhưng cho vay có bị coi là liên kết không?

Nếu một doanh nghiệp: Cho vay phần lớn vốn hoạt động hoặc bảo lãnh tài chính thì vẫn hình thành mối quan hệ liên kết.

Cá nhân có thể tạo ra quan hệ liên kết không?

Có, hình thành quan hệ liên kết nếu: Nắm quyền quản lý hoặc điều hành, Có khả năng chi phối quyết định tài chính hoặc Đồng thời kiểm soát nhiều doanh nghiệp.

Nếu xác định sai quan hệ liên kết sẽ bị xử lý thế nào?

Doanh nghiệp có thể đối mặt với: Truy thu thuế, phạt hành chính, bị ấn định thuế và tăng rủi ro thanh tra chuyên sâu.

Doanh nghiệp nhỏ có cần quan tâm, xác định rõ quan hệ liên kết không?

Rất cần. Dù quy mô nhỏ, doanh nghiệp vẫn có thể: Vay vốn từ bên liên quan, Có chung chủ sở hữu hoặc bị chi phối bởi cá nhân.