Tư vấn khống chế chi phí lãi vay Nghị định 255 cho doanh nghiệp có giao dịch liên kết

Tư vấn khống chế chi phí lãi vay Nghị định 255 đang là mối quan tâm hàng đầu của doanh nghiệp có giao dịch liên kết khi Nghị định 255/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ 01/7/2026, áp dụng ngay từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026. Dù mức khống chế 30% EBITDA và thời hạn chuyển tiếp 05 năm vẫn được giữ nguyên như quy định cũ, việc cập nhật căn cứ pháp lý theo Luật Các tổ chức tín dụng 2024 và Luật Kinh doanh bảo hiểm sửa đổi 2025 khiến không ít doanh nghiệp lúng túng khi xác định bên liên kết, tính đúng EBITDA và kê khai Phụ lục I. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm trọn công thức tính EBITDA, các trường hợp loại trừ, quy tắc chuyển tiếp chi phí lãi vay vượt mức và quy trình tư vấn chuyên sâu để tránh rủi ro bị truy thu thuế. 

Quy định khống chế chi phí lãi vay 30% EBITDA theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP

Theo khoản 3 Điều 16 Nghị định 255/2026/NĐ-CP, tổng chi phí lãi vay được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết được quy định như sau: tổng chi phí lãi vay sau khi trừ lãi tiền gửi và lãi cho vay phát sinh trong kỳ của người nộp thuế được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp không vượt quá 30% của tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trong kỳ, cộng chi phí lãi vay sau khi trừ lãi tiền gửi và lãi cho vay phát sinh trong kỳ, cộng chi phí khấu hao phát sinh trong kỳ của người nộp thuế.

Nói cách khác, đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, phần chi phí lãi vay thuần (đã trừ lãi tiền gửi, lãi cho vay) được ghi nhận là chi phí hợp lý khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp sẽ bị giới hạn ở mức không vượt quá 30% của:

• Tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trong kỳ;
• Cộng chi phí lãi vay thuần phát sinh trong kỳ;
• Cộng chi phí khấu hao phát sinh trong kỳ.

Đây chính là mức khống chế 30% EBITDA quen thuộc đã được áp dụng từ trước và tiếp tục được duy trì nguyên vẹn kể từ ngày 01/7/2026.

Công thức tính EBITDA theo Nghị định 255: Hướng dẫn chi tiết từ chuyên gia

Trong quá trình cung cấp dịch vụ tư vấn khống chế chi phí lãi vay Nghị định 255, một trong những sai lầm phổ biến nhất mà chúng tôi ghi nhận ở doanh nghiệp là nhầm lẫn giữa EBITDA kế toán thông thường và EBITDA theo pháp luật thuế. Theo đúng tinh thần Nghị định 255/2026/NĐ-CP, công thức xác định EBITDA làm căn cứ tính trần chi phí lãi vay được trừ như sau:

Sau khi xác định được EBITDA, doanh nghiệp lấy 30% của con số này để so sánh với chi phí lãi vay thuần thực tế phát sinh trong kỳ. Nếu chi phí lãi vay thuần thực tế nhỏ hơn hoặc bằng 30% EBITDA, toàn bộ chi phí lãi vay được ghi nhận là chi phí hợp lệ. Ngược lại, nếu vượt mức 30%, phần vượt sẽ bị loại khỏi chi phí được trừ trong kỳ tính thuế đó.

Ví dụ minh họa: Công ty TNHH X là công ty con 100% vốn của một tập đoàn nước ngoài tại Việt Nam, năm 2026 vay 200 tỷ đồng từ công ty mẹ (bên liên kết) với lãi suất 8%/năm để đầu tư mở rộng nhà xưởng. Số liệu tài chính trong kỳ tính thuế 2026 của công ty như sau:

• Doanh thu thuần: 500 tỷ đồng;
• Giá vốn và chi phí quản lý, bán hàng (chưa gồm lãi vay, khấu hao): 460 tỷ đồng;
• Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh (đã bao gồm lãi vay, khấu hao trong giá vốn theo báo cáo kế toán, sau đó cộng trở lại theo công thức EBITDA): 20 tỷ đồng
• Chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ: 16 tỷ đồng
• Lãi tiền gửi ngân hàng nhận được trong kỳ: 1 tỷ đồng
• Chi phí khấu hao: 5 tỷ đồng

Chi phí lãi vay thuần sau khi trừ tiền gửi được xác định:

EBITDA được xác định như sau:

Mức trần chi phí lãi vay được trừ:

Đối chiếu với chi phí lãi vay thuần thực tế phát sinh là 15 tỷ đồng, Công ty X vượt mức trần 3 tỷ đồng. Phần 3 tỷ đồng này sẽ bị loại khỏi chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN năm 2026, nhưng được phép chuyển sang các kỳ tính thuế tiếp theo (tối đa 5 năm) nếu những năm sau đó chi phí lãi vay phát sinh thấp hơn mức trần 30% EBITDA của năm đó.

Từ ví dụ trên có thể thấy, chỉ với một khoản vay 200 tỷ đồng và lãi suất 8%/năm, doanh nghiệp đã có nguy cơ bị loại 3 tỷ đồng chi phí lãi vay chỉ vì cơ cấu vốn vay, vốn góp chưa được hoạch định hợp lý. Nếu Công ty X điều chỉnh giảm khoản vay xuống 160 tỷ đồng (giữ nguyên lãi suất 8%), chi phí lãi vay thuần sẽ giảm còn khoảng 11.8 tỷ đồng, nằm trong mức trần 12 tỷ đồng và toàn bộ chi phí lãi vay được chấp nhận.

Đây chính là lý do vì sao việc tư vấn khống chế chi phí lãi vay Nghị định 255 ngay từ giai đoạn hoạch định cơ cấu vốn có ý nghĩa quan trọng, giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát tỷ lệ trước khi phát sinh rủi ro, thay vì chỉ phát hiện vấn đề khi đã quyết toán thuế xong.

Xem thêm: Cách tính chi phí lãi vay Nghị định 255.

So sánh Nghị định 255/2026/NĐ-CP với Nghị định 132/2020/NĐ-CP

Qua đối chiếu khoản 3 Điều 16 của Nghị định 132/2020/NĐ-CP với Nghị định 255/2026/NĐ-CP, có thể nhận thấy:

Như vậy, Nghị định 255/2026/NĐ-CP chủ yếu kế thừa toàn bộ nội dung của Nghị định 132/2020/NĐ-CP, không làm thay đổi bản chất chính sách khống chế chi phí lãi vay đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, mà tập trung cập nhật căn cứ pháp lý cho phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành. 

Để nắm đầy đủ và hệ thống hơn toàn bộ những thay đổi này, doanh nghiệp có thể tham khảo thêm bài phân tích điểm mới Nghị định 255/2026/NĐ-CP trước khi tiến hành rà soát hồ sơ giao dịch liên kết của mình. 

Chuyển tiếp chi phí lãi vay vượt mức 30% EBITDA sang các kỳ tính thuế sau

Một điểm doanh nghiệp thường bỏ sót khi tự tính toán là quyền được chuyển tiếp phần chi phí lãi vay vượt mức. Theo quy định tại Nghị định 255/2026/NĐ-CP, phần chi phí lãi vay không được trừ do vượt mức khống chế 30% EBITDA sẽ được chuyển sang kỳ tính thuế tiếp theo khi xác định tổng chi phí lãi vay được trừ, áp dụng trong trường hợp tổng chi phí lãi vay phát sinh được trừ của kỳ tính thuế tiếp theo thấp hơn mức quy định.

Thời gian chuyển tiếp được tính liên tục không quá 05 năm, kể từ năm tiếp sau năm phát sinh khoản chi phí lãi vay không được trừ. Tuy nhiên, để tận dụng đúng và đủ quyền lợi này, doanh nghiệp cần theo dõi chặt chẽ số liệu qua từng năm, tránh trường hợp bỏ sót thời hạn 05 năm hoặc tính sai số dư chi phí lãi vay được chuyển tiếp, đây cũng là một trong những nội dung trọng tâm mà dịch vụ tư vấn khống chế chi phí lãi vay Nghị định 255 hỗ trợ doanh nghiệp theo dõi xuyên suốt nhiều kỳ tính thuế.

Các trường hợp được loại trừ khỏi quy định khống chế chi phí lãi vay

Không phải mọi khoản vay của doanh nghiệp có giao dịch liên kết đều bị áp dụng mức trần 30% EBITDA. Theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP, quy định khống chế chi phí lãi vay không áp dụng đối với các khoản vay sau: 

• Các khoản vay của người nộp thuế là tổ chức tín dụng theo Luật Các tổ chức tín dụng 2024;
• Các khoản vay của người nộp thuế là tổ chức kinh doanh bảo hiểm theo Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022, được sửa đổi bổ sung tại Luật Kinh doanh bảo hiểm sửa đổi 2025;
• Các khoản vay vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), vay ưu đãi của Chính phủ thực hiện theo phương thức Chính phủ đi vay nước ngoài cho các doanh nghiệp vay lại;
• Các khoản vay thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia (chương trình nông thôn mới và giảm nghèo bền vững);
• Các khoản vay đầu tư chương trình, dự án thực hiện chính sách phúc lợi xã hội của Nhà nước, bao gồm nhà ở tái định cư, nhà ở công nhân, sinh viên, nhà ở xã hội và dự án phúc lợi công cộng khác.

Việc xác định chính xác khoản vay của doanh nghiệp có thuộc nhóm loại trừ hay không là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong quy trình tư vấn khống chế chi phí lãi vay Nghị định 255. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp có khoản vay từ tổ chức tín dụng nhưng vẫn áp dụng nhầm mức khống chế 30% do không nắm rõ ranh giới loại trừ, dẫn đến việc tự loại bỏ chi phí lãi vay hợp lệ một cách không cần thiết, gây thiệt hại trực tiếp về mặt tài chính.

Vì sao doanh nghiệp cần được tư vấn khống chế chi phí lãi vay Nghị định 255?

Rủi ro khi tính sai EBITDA hoặc xác định sai bên liên kết 

Trong thực tế triển khai, không ít doanh nghiệp gặp phải những rủi ro sau khi tự xử lý hồ sơ giao dịch liên kết mà không có sự hỗ trợ chuyên môn:

• Tính sai công thức EBITDA, dẫn đến xác định sai mức trần 30% và tự loại bỏ hoặc tự chấp nhận chi phí lãi vay không đúng quy định;
• Xác định thiếu chính xác bên có quan hệ liên kết theo Điều 5, khiến doanh nghiệp không kê khai hoặc kê khai thừa giao dịch liên kết;
• Bỏ sót quyền chuyển tiếp chi phí lãi vay không được trừ trong thời hạn 5 năm, làm mất đi lợi ích hợp pháp đáng kể;
• Áp dụng nhầm nhóm khoản vay được loại trừ, đặc biệt với các khoản vay liên quan đến tổ chức tín dụng theo Luật Các tổ chức tín dụng 2024;
• Kê khai sai hoặc thiếu Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP, dẫn đến bị cơ quan thuế yêu cầu giải trình, thậm chí ấn định thuế.

Những sai sót này, dù nhỏ, đều có thể dẫn đến hậu quả bị truy thu thuế thu nhập doanh nghiệp, tính lãi chậm nộp và trong một số trường hợp còn bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế.

Lợi ích khi có chuyên gia tư vấn đồng hành

Đây chính là lý do tư vấn khống chế chi phí lãi vay Nghị định 255 ngày càng được nhiều doanh nghiệp có giao dịch liên kết lựa chọn thay vì tự xử lý nội bộ. Là một phần trong dịch vụ tư vấn giao dịch liên kết toàn diện, đội ngũ chuyên gia của MAN sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp giải quyết trọn vẹn bài toán khống chế chi phí lãi vay, cụ thể sẽ giúp doanh nghiệp: 

• Rà soát toàn diện cơ cấu vốn vay, xác định chính xác các bên có quan hệ liên kết theo đúng 12 nhóm tiêu chí tại Điều 5 Nghị định 255/2026/NĐ-CP;
• Tính toán EBITDA và tỷ lệ khống chế 30% một cách chuẩn xác, đúng với tinh thần khoản 3 Điều 16 Nghị định 255;
• Tối ưu hóa chi phí lãi vay được trừ trong phạm vi pháp luật cho phép, thông qua việc hoạch định lại cơ cấu vốn vay – vốn góp phù hợp;
• Theo dõi và quản lý phần chi phí lãi vay được chuyển tiếp qua các kỳ tính thuế, đảm bảo không bỏ lỡ thời hạn 5 năm theo quy định;
• Hỗ trợ lập hồ sơ, kê khai Phụ lục I và các tài liệu liên quan, sẵn sàng giải trình khi có yêu cầu thanh tra, kiểm tra thuế;
• Cập nhật kịp thời những thay đổi về căn cứ pháp lý, như việc Nghị định 255/2026/NĐ-CP dẫn chiếu Luật Các tổ chức tín dụng 2024 thay cho Luật Các tổ chức tín dụng 2010, hay việc áp dụng Luật Kinh doanh bảo hiểm sửa đổi 2025.

Với các doanh nghiệp có cấu trúc sở hữu phức tạp, nhiều lớp công ty con – công ty liên kết, hoặc thường xuyên phát sinh giao dịch vay vốn nội bộ tập đoàn, việc có một đơn vị tư vấn khống chế chi phí lãi vay Nghị định 255 như MAN – Master Accountant Network đồng hành xuyên suốt từ khâu hoạch định đến khâu quyết toán thuế sẽ giúp giảm thiểu đáng kể rủi ro pháp lý và tối ưu hiệu quả tài chính một cách bền vững. 

Quy trình tư vấn khống chế chi phí lãi vay Nghị định 255

Để đảm bảo tính chính xác và bám sát quy định pháp luật, quy trình tư vấn khống chế chi phí lãi vay Nghị định 255 thường được triển khai theo các bước sau:

• Bước 1 – Rà soát hồ sơ giao dịch liên kết: Thu thập và phân tích toàn bộ thông tin về cơ cấu sở hữu, các khoản vay, bảo lãnh, các mối quan hệ nhân sự điều hành để xác định chính xác bên liên kết theo Điều 5 Nghị định 255/2026/NĐ-CP.
• Bước 2 – Tính toán EBITDA và xác định mức trần chi phí lãi vay được trừ: Áp dụng đúng công thức theo khoản 3 Điều 16, đối chiếu với số liệu tài chính thực tế của doanh nghiệp trong kỳ tính thuế. 
• Bước 3 – Kiểm tra chi phí lãi vay được chuyển tiếp từ các kỳ trước: Rà soát lịch sử các năm trước để xác định phần chi phí lãi vay vượt mức còn trong thời hạn chuyển tiếp 5 năm, đảm bảo doanh nghiệp không bỏ lỡ quyền lợi hợp pháp.
• Bước 4 – Tư vấn phương án tối ưu cơ cấu vốn vay, vốn góp: Đề xuất các phương án điều chỉnh tỷ lệ vốn vay, vốn góp phù hợp nhằm kiểm soát tỷ lệ chi phí lãi vay trong ngưỡng 30% EBITDA một cách chủ động. 
• Bước 5 – Hỗ trợ kê khai Phụ lục I và hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết: Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo mẫu ban hành kèm Nghị định 255/2026/NĐ-CP, sẵn sàng cho công tác quyết toán thuế và giải trình khi cần thiết.

Kết luận

Nghị định 255/2026/NĐ-CP tuy không thay đổi bản chất mức khống chế 30% EBITDA nhưng việc cập nhật căn cứ pháp lý mới cùng những yêu cầu chặt chẽ trong xác định bên liên kết đòi hỏi doanh nghiệp phải rà soát lại toàn bộ hồ sơ giao dịch liên kết ngay từ kỳ tính thuế năm 2026. Nắm đúng quy định, tính đúng EBITDA và tận dụng tối đa quyền chuyển tiếp chi phí lãi vay không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro bị truy thu thuế mà còn tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn một cách hợp pháp.

Nếu doanh nghiệp của bạn đang có giao dịch liên kết, đặc biệt là các khoản vay nội bộ tập đoàn, vay từ công ty mẹ, công ty liên kết ở nước ngoài, đừng chờ đến khi quyết toán thuế mới rà soát lại. Hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia giao dịch liên kết của chúng tôi để được tư vấn khống chế chi phí lãi vay Nghị định 255 phù hợp với tình hình thực tế của doanh nghiệp.

Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network

• Địa chỉ: Số 19A, Đường 43, Phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
• Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
• Email: man@man.net.vn
• Google Business Profile: Xem Google Business Profile của MAN – Master Accountant Network 
• LinkedIn Founder: Xem hồ sơ LinkedIn của chuyên gia Lê Hoàng Tuyên 

Phụ trách sản xuất và kiểm duyệt nội dung chuyên môn bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network. Ông là Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm sâu sắc trong lĩnh vực Kế toán, Kiểm toán, Thuế và Tư vấn Pháp lý doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp về tư vấn khống chế chi phí lãi vay Nghị định 255

Chi phí lãi vay có tiếp tục bị khống chế 30% EBITDA từ 01/7/2026 không?

Có. Theo khoản 3 Điều 16 Nghị định 255/2026/NĐ-CP, mức khống chế chi phí lãi vay 30% EBITDA đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết tiếp tục được duy trì, không thay đổi so với quy định trước đây.

Cách tính EBITDA theo Nghị định 255 như thế nào?

EBITDA được xác định bằng tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh, cộng chi phí lãi vay sau khi trừ lãi tiền gửi và lãi cho vay, cộng chi phí khấu hao phát sinh trong kỳ.

Chi phí lãi vay vượt mức có được chuyển sang năm sau không và tối đa bao lâu?

Có. Phần chi phí lãi vay không được trừ do vượt mức 30% EBITDA được chuyển sang kỳ tính thuế tiếp theo, thời gian chuyển tiếp liên tục không quá 5 năm kể từ năm tiếp sau năm phát sinh. 

Những khoản vay nào không bị áp dụng khống chế chi phí lãi vay?

Gồm khoản vay của tổ chức tín dụng, tổ chức kinh doanh bảo hiểm, vay vốn ODA và vay ưu đãi Chính phủ cho vay lại, vay thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia, và vay đầu tư các dự án phúc lợi xã hội của Nhà nước.

Doanh nghiệp có giao dịch liên kết cần kê khai gì theo Nghị định 255?

Doanh nghiệp cần kê khai tỷ lệ chi phí lãi vay trong kỳ tính thuế theo Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP.