Bước vào kỳ quyết toán thuế của năm tài chính 2026, các doanh nghiệp tại Việt Nam đang đối mặt với những thay đổi mang tính bước ngoặt trong hệ thống pháp luật thuế. Đặc biệt, từ ngày 01/10/2025, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) 2025 đã chính thức có hiệu lực thi hành, kéo theo hàng loạt quy định mới về điều kiện ghi nhận chi phí hợp lý hợp lệ.
Trong số các khoản mục chi phí thường xuyên bị cơ quan thuế thanh tra và điều chỉnh, chi phí tài chính nói chung và lãi vay nói riêng luôn là tâm điểm nhạy cảm, nhất là đối với các doanh nghiệp phát sinh quan hệ liên kết. Nhằm tháo gỡ những vướng mắc thực tế cho người nộp thuế, Cục Thuế đã ban hành Công văn số 5129/CT-CS năm 2025 để hướng dẫn cụ thể việc áp dụng quy định khống chế lãi vay.
Bài viết này sẽ phân tích toàn diện cách xác định chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN theo đúng tinh thần của Công văn 5129/CT-CS 2025 và cập nhật các điều kiện, mức thuế suất mới nhất áp dụng cho năm 2026.
Chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN trong giao dịch liên kết theo Công văn 5129/CT-CS
Ngày 12/11/2025, Cục Thuế đã chính thức ban hành Công văn số 5129/CT-CS năm 2025 về chính sách thuế đối với chi phí lãi vay giao dịch liên kết phát sinh từ các doanh nghiệp có giao dịch liên kết. Đây được xem là văn bản quy chiếu vô cùng quan trọng giúp định hình phương thức xử lý chi phí tài chính cho kỳ quyết toán thuế năm nay.
Quy chiếu trực tiếp đến Nghị định số 132/2020/NĐ-CP
Nội dung cốt lõi của Công văn 5129/CT-CS quy định các trường hợp tổ chức sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ (gọi chung là người nộp thuế) là đối tượng nộp thuế TNDN có phát sinh giao dịch với các bên có quan hệ liên kết thì việc xác định chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN phải được thực hiện đồng thời theo hai tầng kiểm soát chặt chẽ:
- Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định chung tại các văn bản quy phạm pháp luật về thuế TNDN hiện hành (về chứng từ, hóa đơn, mục đích sử dụng vốn vay).
- Đồng thời, phải thực hiện xác định giới hạn chi phí theo đúng quy định đặc thù tại Khoản 3 Điều 16 Nghị định số 132/2020/NĐ-CP về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết (với mức trần khống chế tổng chi phí lãi vay sau khi trừ lãi tiền gửi và lãi cho vay không vượt quá 30% chỉ số EBITDA).
Áp dụng chung cho mọi loại hình doanh nghiệp
Một điểm cực kỳ quan trọng được nhấn mạnh rõ trong Công văn là tính chất áp dụng của quy định. Cơ chế khống chế chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN này được áp dụng chung cho tất cả các doanh nghiệp có phát sinh giao dịch liên kết, tuyệt đối không phân biệt đó là doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) hay các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp thuộc khối tư nhân trong nước.
Do đó, bất kỳ doanh nghiệp nội địa nào có phát sinh quan hệ vay mượn, bảo lãnh, mua bán hàng hóa vượt ngưỡng liên kết quy định tại Nghị định 132 đều thuộc diện chịu sự điều chỉnh của chính sách khống chế chi phí này.
Điều kiện ghi nhận chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN
Để một khoản chi phí lãi vay thực tế phát sinh không bị loại khi thanh tra thuế, bên cạnh việc tuân thủ trần khống chế giao dịch liên kết, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện cơ bản của một khoản chi phí được trừ.
Theo Khoản 1 Điều 9 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, trừ các khoản chi không được trừ quy định tại Khoản 2 Điều 9, doanh nghiệp sẽ được ghi nhận chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN nếu đáp ứng đủ 03 nhóm điều kiện tiên quyết dưới đây:
Điều kiện 1: Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh
Vốn vay phải được chứng minh là đưa vào sử dụng trực tiếp phục vụ cho hoạt động vận hành, đầu tư tạo ra doanh thu chịu thuế của doanh nghiệp. Đặc biệt, Luật mới cũng mở rộng ưu đãi khi cho phép tính cả các khoản chi phí bổ sung được trừ theo tỷ lệ phần trăm tính trên chi phí thực tế phát sinh trong kỳ tính thuế liên quan đến hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) của doanh nghiệp.
Điều kiện 2: Khoản chi thực tế phát sinh khác theo quy định pháp luật
Bên cạnh các hoạt động vận hành trực tiếp, Luật Thuế TNDN 2025 đã luật hóa và mở rộng danh mục các khoản chi thực tế phát sinh khác được phép ghi nhận là chi phí được trừ. Đối với doanh nghiệp, việc phân bổ nguồn lực tài chính cho các hoạt động này cũng gián tiếp củng cố tính hợp lệ của tổng quỹ chi phí. Các khoản chi này bao gồm:
- Khoản chi thực hiện nhiệm vụ giáo dục quốc phòng và an ninh, huấn luyện, hoạt động của lực lượng dân quân tự vệ và phục vụ các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh khác.
- Khoản chi hỗ trợ phục vụ cho hoạt động của tổ chức đảng, tổ chức chính trị – xã hội trong doanh nghiệp.
- Khoản chi cho hoạt động giáo dục nghề nghiệp, đào tạo nghề nghiệp cho người lao động.
- Khoản chi thực tế cho hoạt động phòng, chống HIV/AIDS nơi làm việc của doanh nghiệp.
- Khoản tài trợ cho giáo dục, y tế, văn hóa; phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh; làm nhà đại đoàn kết, nhà tình nghĩa, nhà cho các đối tượng chính sách; khoản tài trợ theo quy định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ dành cho các địa phương thuộc địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn; khoản tài trợ cho nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
- Khoản chi trực tiếp cho nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
- Phần giá trị tổn thất do thiên tai, dịch bệnh và trường hợp bất khả kháng khác không được bồi thường.
- Khoản chi thực tế cho người được biệt phái tham gia quản trị, điều hành, kiểm soát tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt, ngân hàng thương mại được chuyển giao bắt buộc theo Luật Các tổ chức tín dụng 2024.
- Một số khoản chi phục vụ sản xuất, kinh doanh nhưng chưa tương ứng với doanh thu phát sinh trong kỳ theo quy định của Chính phủ.
- Một số khoản chi hỗ trợ xây dựng công trình công cộng, đồng thời phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
- Chi phí liên quan đến việc giảm phát thải khí nhà kính nhằm trung hòa các-bon và net zero, giảm ô nhiễm môi trường, đồng thời liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
- Một số khoản đóng góp vào các quỹ được thành lập theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ và quy định của Chính phủ.
Điều kiện 3: Đầy đủ hóa đơn và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt
Mọi khoản chi phí tài chính nói chung và chi phí lãi vay nói riêng phải có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp. Đối với giao dịch thanh toán tiền lãi vay, bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định của pháp luật (trừ một số trường hợp đặc thù được Chính phủ quy định riêng). Việc thanh toán lãi vay bằng tiền mặt đối với các khoản vay thương mại sẽ trực tiếp tước bỏ quyền lợi được tính chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN của doanh nghiệp.
Cập nhật mức thuế suất thuế TNDN mới nhất: Doanh nghiệp cần lưu ý
Việc xác định chính xác số thuế TNDN phải nộp không chỉ dừng lại ở khâu tối ưu hóa chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN để hạ thấp thu nhập chịu thuế, mà còn đòi hỏi doanh nghiệp áp dụng đúng mức thuế suất theo quy định mới nhất tại Điều 10 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025.
| Loại hình/Lĩnh vực doanh nghiệp | Mức thuế suất áp dụng | Điều kiện xác định căn cứ |
| Doanh nghiệp siêu nhỏ | 15% | Tổng doanh thu năm không quá 03 tỷ đồng. |
| Doanh nghiệp vừa và nhỏ | 17% | Tổng doanh thu năm từ trên 03 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng. |
| Thuế suất phổ thông | 20% | Áp dụng cho các trường hợp còn lại (trừ đối tượng ưu đãi tại Điều 13). |
| Tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí | 25% – 50% | Do Thủ tướng quyết định cụ thể dựa trên mỏ, vị trí, điều kiện khai thác |
| Khai thác tài nguyên quý hiếm | 50% | Bạch kim, vàng, bạc, thiếc, đất hiếm,… |
| Khai thác tài nguyên quý hiếm tại vùng khó khăn | 40% | Có từ 70% diện tích mỏ nằm tại địa bàn đặc biệt khó khăn |
Lưu ý quan trọng: Doanh thu làm căn cứ xác định doanh nghiệp thuộc đối tượng được áp dụng thuế suất ưu đãi quy mô nhỏ (15% và 17%) là tổng doanh thu của kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp trước liền kề. Việc xác định tổng doanh thu này sẽ được thực hiện cụ thể theo các hướng dẫn chi tiết của Chính phủ. Doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận kế toán và bộ phận kế hoạch tài chính để nhận diện đúng khung thuế suất của mình, từ đó có kế hoạch điều phối dòng tiền chi trả lãi vay hợp lý.
Giải pháp kiểm soát và tối ưu chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN trong giao dịch liên kết
Để hạn chế tối đa rủi ro bị xuất toán chi phí khi quyết toán thuế TNDN trong bối cảnh siết chặt quản lý chuyển giá, các doanh nghiệp có giao dịch liên kết cần chủ động thực hiện các giải pháp quản trị tài chính sau:
Xây dựng kế hoạch tài chính dựa trên chỉ số EBITDA
Do quy định khống chế trần lãi vay được tính dựa trên EBITDA, bộ phận tài chính doanh nghiệp cần liên tục dự báo và theo dõi sát sao chỉ số này. Trước khi thực hiện các khoản vay mới từ các bên liên kết (hoặc bên thứ ba được bảo lãnh bởi bên liên kết), cần mô phỏng dòng tiền và tính toán trước lượng chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN tối đa được phép ghi nhận trong năm tài chính.
Tận dụng quy chế kết chuyển chi phí lãi vay không được trừ
Theo quy định hiện hành tại Nghị định 132/2020/NĐ-CP, phần chi phí lãi vay không được trừ do vượt mức khống chế 30% ẽ được phép kết chuyển sang các kỳ tính thuế tiếp theo khi xác định tổng chi phí lãi vay được trừ. Tuy nhiên, thời gian kết chuyển liên tục này không quá 05 năm kể từ năm tiếp sau năm phát sinh khoản chi phí lãi vay không được trừ đó. Doanh nghiệp cần mở sổ theo dõi chi tiết khoản chi phí tạm thời bị loại này để thực hiện hoàn nhập trần lãi vay khi EBITDA của các năm sau tăng trưởng tốt.
Hoàn thiện hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết
Việc chuẩn bị đầy đủ bộ hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết bao gồm Hồ sơ quốc gia (Local file), Hồ sơ tập đoàn toàn cầu (Master file) và Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR) là lá chắn pháp lý vững chắc nhất. Khi doanh nghiệp giải trình được tính khách quan, tuân thủ nguyên tắc giao dịch độc lập của các khoản vay liên kết, cơ quan thuế sẽ có cơ sở chấp thuận tối đa phần chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN mà doanh nghiệp tự kê khai.
Tham khảo: Dịch vụ lập hồ sơ giao dịch liên kết.
Giải đáp thắc mắc về chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN trong giao dịch liên kết
Chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN là khoản chi phí lãi phát sinh từ hoạt động vay vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh và đáp ứng đầy đủ điều kiện theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp. Khoản chi này được hạch toán vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế, giúp doanh nghiệp giảm số thuế TNDN phải nộp.
Theo Khoản 3 Điều 16 Nghị định 132/2020/NĐ-CP, tổng chi phí lãi vay thuần (sau khi trừ lãi tiền gửi và lãi cho vay) được trừ không vượt quá 30% EBITDA trong kỳ tính thuế. Phần vượt mức sẽ không được tính vào chi phí được trừ trong năm nhưng có thể được kết chuyển sang các năm tiếp theo theo quy định.
EBITDA được xác định trên cơ sở lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cộng với chi phí lãi vay thuần và chi phí khấu hao phát sinh trong kỳ. Đây là căn cứ quan trọng để xác định mức trần 30% chi phí lãi vay được trừ đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết.
Phần chi phí lãi vay không được trừ do vượt ngưỡng 30% EBITDA được phép kết chuyển liên tục sang các kỳ tính thuế tiếp theo, với thời gian tối đa không quá 05 năm kể từ năm tiếp sau năm phát sinh khoản chi phí đó.
Có thể. Nếu khoản vay phục vụ hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và đáp ứng đầy đủ điều kiện về chứng từ, hợp đồng, mục đích sử dụng vốn thì chi phí lãi vay được xem xét ghi nhận theo quy định. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, chi phí lãi vay phát sinh trong giai đoạn đầu tư có thể phải vốn hóa vào giá trị tài sản theo chuẩn mực kế toán.Thế nào là chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN?
Doanh nghiệp có giao dịch liên kết được khấu trừ tối đa bao nhiêu?
EBITDA được sử dụng để tính giới hạn chi phí lãi vay như thế nào?
Phần chi phí lãi vay vượt mức 30% EBITDA có bị mất hoàn toàn không?
Chi phí lãi vay của khoản vay phục vụ đầu tư dự án có được tính vào chi phí được trừ không?
Kết luận
Chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN trong giao dịch liên kết theo Công văn 5129/CT-CS là một trong những khoản mục có tác động trực tiếp đến nghĩa vụ thuế và hiệu quả tài chính của doanh nghiệp. Trong bối cảnh cơ quan thuế ngày càng tăng cường kiểm soát hoạt động chuyển giá và giao dịch liên kết, việc tuân thủ đúng quy định tại Công văn 5129/CT-CS, Nghị định 132 giao dịch liên kết và Luật Thuế TNDN 2025 là yêu cầu bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp có phát sinh chi phí lãi vay.
Để tránh rủi ro bị xuất toán chi phí khi quyết toán thuế, doanh nghiệp cần chủ động rà soát điều kiện ghi nhận chi phí, theo dõi giới hạn khống chế lãi vay 30% EBITDA, quản lý chặt chẽ hồ sơ vay vốn và chuẩn bị đầy đủ tài liệu giao dịch liên kết theo quy định. Đồng thời, việc xây dựng chiến lược tài chính phù hợp sẽ giúp tối ưu chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN, tận dụng hiệu quả cơ chế kết chuyển chi phí lãi vay vượt mức và giảm thiểu áp lực thuế trong dài hạn.
Trong giai đoạn các quy định thuế liên tục được cập nhật, doanh nghiệp nên thường xuyên theo dõi các văn bản hướng dẫn mới hoặc tham khảo ý kiến chuyên gia để đảm bảo việc kê khai, hạch toán và quyết toán thuế luôn đúng quy định, hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý và tài chính phát sinh.
Liên hệ MAN – Master Accountant Network để được hỗ trợ và tư vấn miễn phí!
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.