Thuê tư vấn giao dịch liên kết uy tín và chuyên nghiệp tại TP.HCM

Thuê tư vấn giao dịch liên kết là bước chuẩn bị cần thiết trong kỳ quyết toán 2026 đối với doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp có giao dịch với bên liên kết tại TP.HCM. Lý do là Nghị định 255/2026/NĐ-CP đã có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, áp dụng từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026 và thay thế Nghị định 132/2020/NĐ-CP. Nghị định mới mở rộng cách xác định quan hệ liên kết, quy định thứ tự ưu tiên sử dụng dữ liệu so sánh và cho phép cơ quan thuế ấn định theo giá trị trung vị. Vì vậy, chỉ một sai sót trong kê khai cũng có thể dẫn đến truy thu đáng kể. Bài viết dưới đây do đội ngũ chuyên gia giao dịch liên kết của MAN – Master Accountant Network biên soạn. Bài phân tích những rủi ro thực tế, lợi ích, chi phí và quy trình thuê tư vấn giao dịch liên kết, giúp doanh nghiệp chủ động trước thanh tra.

Bối cảnh thanh tra thuế giao dịch liên kết năm 2026

Về khung pháp lý, Chính phủ đã ban hành Nghị định 255/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 quy định về quản lý thuế đối với các giao dịch liên kết của những doanh nghiệp có quan hệ liên kết. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026 và áp dụng từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026. Nghị định 132/2020/NĐ-CP và Nghị định 20/2025/NĐ-CP hết hiệu lực kể từ ngày Nghị định 255 có hiệu lực thi hành. Theo Điều 21 Nghị định 255/2026/NĐ-CP, cơ quan thuế áp dụng quản lý rủi ro trong việc lập kế hoạch kiểm tra doanh nghiệp có quan hệ liên kết và giao dịch liên kết. Vì vậy, thông tin doanh nghiệp tự kê khai chính là dữ liệu đầu vào để cơ quan thuế lựa chọn đối tượng kiểm tra.

Tại TP.HCM, trung tâm kinh tế năng động nhất cả nước, Cục Thuế thành phố đã triển khai các công cụ soi chiếu tự động. Chỉ cần một sai lệch nhỏ trong biên lợi nhuận so với mức trung bình ngành, hoặc chi phí lãi vay vượt ngưỡng kiểm soát, hệ thống sẽ tự động đưa doanh nghiệp vào “danh sách đỏ” cần thanh tra. Nếu doanh nghiệp không chủ động thuê tư vấn giao dịch liên kết sớm, việc giải trình sau này sẽ trở nên vô cùng khó khăn.

Hiểu đúng về Giao dịch liên kết theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP

Để quản trị rủi ro, trước hết doanh nghiệp cần nắm vững khung pháp lý hiện hành là Nghị định 255/2026/NĐ-CP. Đây là văn bản quy định trực tiếp về quản lý thuế đối với các giao dịch liên kết của những doanh nghiệp có quan hệ liên kết, thay thế Nghị định 132/2020/NĐ-CP và Nghị định 20/2025/NĐ-CP. Khi quyết định thuê tư vấn giao dịch liên kết, bạn sẽ được các chuyên gia giải thích chi tiết các điểm then chốt sau:

Các bên có quan hệ liên kết là ai?

Khoản 1 Điều 5 Nghị định 255/2026/NĐ-CP dẫn chiếu khái niệm các bên có quan hệ liên kết theo khoản 17 Điều 4 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15. Khoản 2 Điều 5 liệt kê cụ thể 12 trường hợp, từ điểm a đến điểm m. Khi thuê tư vấn giao dịch liên kết, doanh nghiệp sẽ được xác định chính xác các trường hợp cụ thể sau:

Sở hữu vốn (Quan hệ trực tiếp hoặc gián tiếp)

• Một doanh nghiệp nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp ít nhất 25% vốn góp của chủ sở hữu của doanh nghiệp kia.
• Cả hai doanh nghiệp đều có ít nhất 25% vốn góp của chủ sở hữu được nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp bởi một bên thứ ba.
• Một doanh nghiệp là cổ đông lớn nhất về vốn góp của chủ sở hữu của doanh nghiệp kia và nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp ít nhất 10% tổng số cổ phần của doanh nghiệp kia.

Quan hệ vay nợ

Theo điểm d khoản 2 Điều 5 Nghị định 255/2026/NĐ-CP:

Một doanh nghiệp bảo lãnh hoặc cho một doanh nghiệp khác vay vốn dưới bất kỳ hình thức nào (bao gồm cả các khoản vay từ bên thứ ba được đảm bảo từ nguồn tài chính của bên liên kết và các giao dịch tài chính có bản chất tương tự) với điều kiện tổng dư nợ các khoản vốn vay của doanh nghiệp đi vay với doanh nghiệp cho vay hoặc bảo lãnh ít nhất bằng 25% vốn góp của chủ sở hữu của doanh nghiệp đi vay và chiếm trên 50% tổng dư nợ tất cả các khoản nợ trung và dài hạn của doanh nghiệp đi vay.

Quy định tại điểm d không áp dụng với các trường hợp sau:

• Bên bảo lãnh hoặc ho vay là các tổ chức kinh tế hoạt động theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15 (được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 96/2025/QH15) không tham gia trực tiếp, gián tiếp điều hành, kiểm soát, góp vốn, đầu tư vào doanh nghiệp đi vay hoặc doanh nghiệp được bảo lãnh theo quy định.
• Bên bảo lãnh hoặc cho vay là các tổ chức kinh tế hoạt động theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15 (được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 96/2025/QH15) và doanh nghiệp đi vay hoặc được bảo lãnh không trực tiếp, gián tiếp cùng chịu sự điều hành, kiểm soát, góp vốn, đầu tư của một bên khác theo quy định tại các điểm b, e và điểm i khoản này.
• Chủ nợ, bên bảo lãnh là tổ chức do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ có chức năng mua, bán, xử lý nợ không tham gia trực tiếp, gián tiếp điều hành, kiểm soát góp vốn, đầu tư vào doanh nghiệp bên nợ hoặc doanh nghiệp được bảo lãnh theo quy định tại điểm a và điểm c khoản này.

Đây là điểm mà việc thuê tư vấn giao dịch liên kết sẽ giúp doanh nghiệp rà soát kỹ nhất, vì rủi ro vượt trần chi phí lãi vay 30% EBITDA thường xuất phát từ đây.

Điều hành chung và kiểm soát

• Một doanh nghiệp chỉ định thành viên ban lãnh đạo điều hành hoặc nắm quyền kiểm soát của một doanh nghiệp kia với điều kiện số lượng các thành viên được chỉ định chiếm trên 50% tổng số thành viên ban lãnh đạo điều hành hoặc nắm quyền kiểm soát của doanh nghiệp kia.
• Hai doanh nghiệp cùng có trên 50% thành viên ban lãnh đạo điều hành hoặc cùng có một thành viên ban lãnh đạo điều hành có quyền quyết định các chính sách tài chính hoặc hoạt động kinh doanh được chỉ định bởi một bên thứ ba.
• Hai doanh nghiệp được điều hành hoặc chịu sự kiểm soát về nhân sự, tài chính và hoạt động kinh doanh bởi các cá nhân có quan hệ mật thiết trong gia đình (vợ, chồng, cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi, anh chị em cùng cha khác mẹ, ông bà nội ngoại…).

Các trường hợp quan hệ khác

Cụ thể:

• Hai cơ sở kinh doanh có mối quan hệ trụ sở chính và cơ sở thường trú hoặc cùng là cơ sở thường trú của tổ chức, cá nhân nước ngoài.
• Các doanh nghiệp chịu sự kiểm soát của một cá nhân thông qua vốn góp của cá nhân này vào doanh nghiệp đó hoặc trực tiếp tham gia điều hành doanh nghiệp
• Các trường hợp khác trong đó doanh nghiệp (bao gồm cả chi nhánh hạch toán độc lập thực hiện kê khai, nộp thuế thu nhập doanh nghiệp) chịu sự điều hành, kiểm soát, quyết định trên thực tế đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp kia
• Doanh nghiệp có phát sinh các giao dịch nhượng, nhận chuyển nhượng vốn góp ít nhất 25% vốn góp của chủ sở hữu của doanh nghiệp trong kỳ tính thuế; vay, cho vay, mượn, cho mượn ít nhất 10% vốn góp của chủ sở hữu tại thời điểm phát sinh giao dịch trong kỳ tính thuế với cá nhân điều hành, kiểm soát doanh nghiệp hoặc với cá nhân thuộc một trong các mối quan hệ theo quy định
• Tổ chức tín dụng với Công ty con hoặc với Công ty kiểm soát hoặc với Công ty liên kết của tổ chức tín dụng theo quy định tại Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15, được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 96/2025/QH15

Doanh nghiệp gia đình cần đặc biệt lưu ý điểm l. Giao dịch mượn, cho mượn với giám đốc, người kiểm soát hoặc người thân của họ, nếu đạt ngưỡng 10% vốn góp của chủ sở hữu, cũng hình thành quan hệ liên kết trong kỳ tính thuế.

Xem thêm: 12 hình thức xác định mối quan hệ liên kết theo Nghị định 255.

Các giao dịch liên kết phổ biến

Theo khoản 1 Điều 4 Nghị định 255/2026/NĐ-CP:

Giao dịch liên kết là các giao dịch mua, bán, trao đổi, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn, chuyển giao, chuyển nhượng hàng hóa, cung cấp dịch vụ; vay, cho vay, dịch vụ tài chính, đảm bảo tài chính và các công cụ tài chính khác; mua, bán, trao đổi, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn, chuyển giao, chuyển nhượng tài sản hữu hình, tài sản vô hình và thỏa thuận mua, bán, sử dụng chung nguồn lực như tài sản, vốn, lao động, chia sẻ chi phí giữa các bên có quan hệ liên kết, trừ các giao dịch kinh doanh đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc phạm vi điều chỉnh giá của Nhà nước thực hiện theo quy định của pháp luật về giá.

Việc xác định đúng các bên liên kết và phân loại chính xác từng giao dịch theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP trên thực tế phức tạp hơn nhiều. Chỉ một sai lệch nhỏ trong cách hiểu về quan hệ vay vốn, cấu trúc sở hữu hay bản chất giao dịch cũng có thể dẫn đến kê khai sai, áp dụng sai phương pháp xác định giá.

Chính vì vậy, nếu doanh nghiệp không có sự hỗ trợ chuyên sâu từ dịch vụ tư vấn giao dịch liên kết, những sai sót tưởng chừng nhỏ này có thể nhanh chóng tích tụ thành các rủi ro thuế nghiêm trọng, dẫn đến bị xử phạt, truy thu và thậm chí bị ấn định thuế trong các kỳ thanh tra.

Rủi ro khôn lường nếu không thuê tư vấn giao dịch liên kết chuyên nghiệp

Việc từ chối thuê tư vấn giao dịch liên kết có thể dẫn đến những hậu quả cực kỳ nghiêm trọng:

Bị ấn định thuế: Cơn ác mộng tài chính

Theo khoản 3 Điều 21 Nghị định 255/2026/NĐ-CP, cơ quan thuế có quyền ấn định mức giá, tỷ suất lợi nhuận, tỷ lệ phân bổ lợi nhuận, thu nhập chịu thuế hoặc số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong nhiều trường hợp. Các trường hợp này gồm: người nộp thuế không kê khai, kê khai không đầy đủ hoặc sai thông tin, hoặc không nộp Phụ lục I; cung cấp không đầy đủ thông tin Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết hoặc không xuất trình hồ sơ trong thời hạn quy định; sử dụng thông tin về giao dịch độc lập không trung thực, không đúng thực tế hoặc không nêu rõ nguồn gốc xuất xứ.

Thời hạn cung cấp Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết khi cơ quan thuế yêu cầu là không quá 30 ngày làm việc. Nếu có lý do chính đáng, thời hạn được gia hạn 01 lần không quá 15 ngày làm việc (khoản 4 Điều 18).

Theo điểm c khoản 2 Điều 8, khi cơ quan thuế thực hiện điều chỉnh hoặc ấn định, giá trị điều chỉnh hoặc ấn định là giá trị trung vị của khoảng giá trị giao dịch độc lập chuẩn, tức bách phân vị thứ 50 (khoản 9 Điều 4). Nói cách khác, doanh nghiệp không tự chứng minh được vị trí hợp lý trong khoảng giá trị độc lập thì sẽ bị áp mức trung vị. Rủi ro này có thể được kiểm soát khi doanh nghiệp thuê tư vấn giao dịch liên kết chuyên nghiệp ngay từ đầu.

Truy thu thuế và phạt chậm nộp nặng nề

Thiếu sự đồng hành của đơn vị tư vấn giao dịch liên kết chuyên nghiệp, doanh nghiệp dễ đối mặt với các chế tài tài chính cực nặng theo Luật Quản lý thuế:

• Phạt vi phạm hành chính về thuế: Mức phạt phổ biến là 20% trên số tiền thuế khai thiếu hoặc số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn cao hơn so với quy định.
• Tiền chậm nộp thuế: Được tính theo mức 0,03%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp.

Ví dụ: Giả sử doanh nghiệp bị truy thu 10 tỷ đồng thuế TNDN từ 3 năm trước. Tiền phạt 20% là 2 tỷ đồng. Tiền chậm nộp ( xấp xỉ 11%/năm x 3 năm) là khoảng 3.3 tỷ đồng. Tổng số tiền phải nộp thêm lên đến 15.3 tỷ đồng.

Việc bị xử phạt thuế nặng nề do không đầu tư thuê tư vấn giao dịch liên kết sẽ là “vết đen” trong báo cáo minh bạch toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin của cổ đông và nhà đầu tư quốc tế.

Đây là một cái giá quá đắt và có thể gây thâm hụt dòng tiền nghiêm trọng so với chi phí bỏ ra để thuê tư vấn giao dịch liên kết ngay từ đầu.

Mất quyền tự bảo vệ và bị đưa vào danh sách rủi ro cao

Việc không có sự hỗ trợ từ chuyên gia tư vấn tuân thủ giao dịch liên kết sẽ khiến hệ thống hồ sơ của doanh nghiệp trở nên “mong manh” và thiếu tính thuyết phục trước các đợt kiểm tra. Một khi bị cơ quan thuế ấn định giá, doanh nghiệp sẽ ngay lập tức bị liệt vào danh sách “đối tượng có rủi ro cao về thuế”. Hệ quả là trong tương lai, tần suất thanh tra đối với mọi sắc thuế sẽ trở nên dày đặc hơn, khiến hoạt động kinh doanh luôn rơi vào tình trạng bị động và áp lực. Việc chủ động thuê tư vấn giao dịch liên kết là một khoản đầu tư hợp lý để bảo vệ doanh nghiệp và phát triển bền vững.

Lợi ích vượt trội khi thuê tư vấn giao dịch liên kết

Việc quyết định thuê tư vấn giao dịch liên kết mang lại những giá trị chiến lược mà bộ phận kế toán nội bộ khó lòng tự thực hiện được:

Tối ưu hóa nghĩa vụ thuế trong khuôn khổ pháp luật

Việc thuê tư vấn giao dịch liên kết không chỉ nhằm lập hồ sơ mà còn giúp doanh nghiệp rà soát lại cấu trúc vận hành. Ví dụ, theo Khoản 3 Điều 16 Nghị định 255/2026/NĐ-CP, tổng chi phí lãi vay được trừ sau khi trừ lãi tiền gửi và lãi cho vay phát sinh trong kỳ của người nộp thuế được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp không vượt quá 30% của tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trong kỳ cộng chi phí lãi vay sau khi trừ lãi tiền gửi và lãi cho vay phát sinh trong kỳ cộng chi phí khấu hao phát sinh trong kỳ của người nộp thuế.

Người nộp thuế kê khai tỷ lệ chi phí lãi vay trong kỳ theo Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định (điểm d khoản 3 Điều 16).

Lưu ý quan trọng: Người nộp thuế thuộc trường hợp được miễn kê khai, miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết vẫn phải xác định tổng chi phí lãi vay được trừ theo khoản 3 Điều 16. Khi thuê tư vấn giao dịch liên kết, đơn vị tư vấn sẽ giúp bạn cân đối cấu trúc vốn để không bị loại chi phí này một cách đáng tiếc.

Đảm bảo tính tuân thủ tuyệt đối 

Hồ sơ giao dịch liên kết rất phức tạp, bao gồm ba cấp độ. Khi thuê tư vấn giao dịch liên kết, chuyên gia đảm bảo tính đồng nhất cho:

• Hồ sơ quốc gia (Local File): Phân tích chi tiết giao dịch tại Việt Nam.
• Hồ sơ tập đoàn toàn cầu (Master File): Thông tin về chiến lược chuyển nhượng giá của toàn tập đoàn.
• Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR): áp dụng khi Công ty mẹ tối cao có doanh thu hợp nhất toàn cầu trong năm tài chính liền kề trước năm báo cáo tương đương từ 750 triệu Euro trở lên (Điều 19, Phụ lục IV). Tỷ giá quy đổi được xác định theo tỷ giá trung tâm hoặc trung bình tỷ giá tính chéo của tháng 12 năm liền kề trước năm báo cáo do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố. Thời hạn nộp chậm nhất là 12 tháng kể từ ngày kết thúc năm tài chính của Công ty mẹ tối cao.

Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết phải được lập trước thời điểm kê khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp hằng năm, và phải lưu giữ, xuất trình theo yêu cầu của cơ quan thuế.

Quyền truy cập dữ liệu so sánh (Benchmarking) chuẩn xác

Khoản 3 Điều 17 Nghị định 255/2026/NĐ-CP quy định cơ sở dữ liệu được sử dụng theo thứ tự ưu tiên như sau:

• Thông tin, dữ liệu của các doanh nghiệp được công bố công khai trên thị trường chứng khoán; thông tin, dữ liệu công bố trên các sàn giao dịch hàng hóa, dịch vụ trong nước và quốc tế; thông tin Cơ sở dữ liệu quốc gia; thông tin do các cơ quan bộ, ngành trong nước hoặc các nguồn chính thức khác được công bố công khai.
• Cơ sở dữ liệu thương mại.
• Cơ sở dữ liệu quản lý thuế.

Đối tượng so sánh cũng được lựa chọn theo thứ tự ưu tiên:

• Đối tượng so sánh nội bộ của người nộp thuế;
• Đối tượng cư trú cùng quốc gia, lãnh thổ với người nộp thuế;
• Cuối cùng là đối tượng ở các nước trong khu vực có điều kiện ngành và trình độ phát triển kinh tế tương đồng.

Số lượng tối thiểu là 01, 03 hoặc 05 đối tượng, tùy mức độ khác biệt và khả năng loại trừ khác biệt trọng yếu.

Hỗ trợ giải trình trước cơ quan thuế

Đặc biệt, khi doanh nghiệp thuê tư vấn giao dịch liên kết của MAN – Master Accountant Network sẽ có đội ngũ chuyên gia đại diện và hỗ trợ giải trình về các phương pháp xác định giá, đảm bảo quá trình làm việc diễn ra đúng quy định.

Chi phí thuê tư vấn giao dịch liên kết tại TP.HCM

Mức phí khi thuê tư vấn giao dịch liên kết phụ thuộc vào quy mô doanh nghiệp và tính phức tạp của giao dịch:

Lưu ý: Bảng giá trên chỉ mang tính chất tham khảo giá chung thị trường. Doanh nghiệp liên hệ MAN – Master Accountant Network để được tư vấn, hỗ trợ và báo giá chi tiết!

Quy trình thực hiện khi thuê tư vấn giao dịch liên kết tại MAN – Master Accountant Network

Khi doanh nghiệp quyết định thuê tư vấn giao dịch liên kết tại MAN, quy trình chuẩn thường diễn ra qua các bước:

• Khảo sát rủi ro (Gap Analysis): MAN tiến hành xem xét dữ liệu quá khứ và nhận diện các “vùng đỏ” rủi ro.
• Xác định bên liên kết: Soát xét kỹ từng giao dịch có thể hình thành nên giao dịch liên kết. Xác định, làm rõ bên liên kết theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP.
• Phân tích chức năng, tài sản và rủi ro (FAR Analysis): Hiểu rõ vai trò, trách nhiệm và rủi ro được gánh chịu. Đồng thời xem xét bản chất kinh tế của các giao dịch và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
• Lựa chọn phương pháp xác định giá: Chọn phương pháp phù hợp nhất với lĩnh vực mà doanh nghiệp đang hoạt động. Kèm theo đó, là một quan điểm lập luận logic lý do chọn phương pháp này.
• Dữ liệu so sánh (Benchmarking): Để khẳng định mức giá trong các giao dịch liên kết là hợp lý, khách quan và phù hợp với nguyên tắc giao dịch độc lập, MAN triển khai quy trình phân tích dữ liệu chuyên sâu. Thông qua đó, doanh nghiệp được xác định một khoảng lợi nhuận an toàn hoặc tỷ suất lợi nhuận chuẩn dựa trên dữ liệu so sánh thị trường, với các bước thực hiện trọng tâm như tìm kiếm doanh nghiệp độc lập tương đồng, khai thác nguồn dữ liệu theo đúng thứ tự ưu tiên tại Điều 17 của Nghị định.
• Kê khai và hoàn thiện hồ sơ: Kê khai thông tin quan hệ liên kết, giao dịch liên kết theo Phụ lục I và nộp cùng Tờ khai quyết toán thuế TNDN.
• Hỗ trợ giải trình: Đồng hành cùng doanh nghiệp khi đã thuê tư vấn giao dịch liên kết trong mọi buổi làm việc với thuế.

Kết luận

Năm 2026, sự minh bạch trong giao dịch liên kết là yêu cầu bắt buộc. Việc chủ động thuê tư vấn giao dịch liên kết ngay từ bây giờ là cách đầu tư thông minh nhất để bảo vệ thành quả kinh doanh. Đừng để những sai sót nhỏ dẫn đến những khoản truy thu khổng lồ.

Liên hệ MAN – Master Accountant Network để được hỗ trợ và tư vấn miễn phí!

Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network

• Địa chỉ: Số 19A, Đường 43, Phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
• Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
• Email: man@man.net.vn
• Google Business Profile: Xem Google Business Profile của MAN – Master Accountant Network 
• LinkedIn Founder: Xem hồ sơ LinkedIn của chuyên gia Lê Hoàng Tuyên 

Phụ trách sản xuất và kiểm duyệt nội dung chuyên môn bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network. Ông là Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm sâu sắc trong lĩnh vực Kế toán, Kiểm toán, Thuế và Tư vấn Pháp lý doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp về thuê tư vấn giao dịch liên kết

Dưới đây là tổng hợp những vấn đề thực tế mà các doanh nghiệp thường gặp phải khi thực hiện nghĩa vụ thuế và quyết định thuê tư vấn giao dịch liên kết:

Chi phí lãi vay vượt mức 30% EBITDA có được chuyển sang năm sau không?

Có. Theo điểm b khoản 3 Điều 16 Nghị định 255/2026/NĐ-CP: “Phần chi phí lãi vay không được trừ theo quy định tại điểm a khoản này được chuyển sang kỳ tính thuế tiếp theo khi xác định tổng chi phí lãi vay được trừ trong trường hợp tổng chi phí lãi vay phát sinh được trừ của kỳ tính thuế tiếp theo thấp hơn mức quy định tại điểm a khoản này. Thời gian chuyển chi phí lãi vay tính liên tục không quá 05 năm kể từ năm tiếp sau năm phát sinh chi phí lãi vay không được trừ. Riêng doanh nghiệp đang thuộc đối tượng chuyển tiếp theo Điều 3 Nghị định 20/2025/NĐ-CP thì tiếp tục được chuyển tiếp cho thời gian còn lại (khoản 3 Điều 23).

Cơ quan thuế thường bác bỏ các giao dịch dịch vụ nội bộ tập đoàn vì lý do gì?

Theo điểm a khoản 2 Điều 16 Nghị định 255/2026/NĐ-CP, chi phí dịch vụ giữa các bên liên kết chỉ được trừ khi đáp ứng đủ các điều kiện sau. Thứ nhất, dịch vụ có giá trị thương mại, tài chính, kinh tế và phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất kinh doanh của người nộp thuế. Thứ hai, dịch vụ được cung cấp trong điều kiện hoàn cảnh tương tự các bên độc lập chi trả. Thứ ba, phí dịch vụ được thanh toán trên cơ sở nguyên tắc giao dịch độc lập, phương pháp tính hoặc phân bổ được áp dụng thống nhất trong toàn tập đoàn. Ngoài ra, người nộp thuế phải cung cấp hợp đồng, chứng từ, hóa đơn và thông tin về phương pháp tính, yếu tố phân bổ, chính sách giá của tập đoàn.

Nếu công ty con tại Việt Nam lỗ nhưng tập đoàn mẹ vẫn thu phí bản quyền, rủi ro là gì?

Khoản 1 Điều 16 Nghị định 255/2026/NĐ-CP quy định chi phí của giao dịch liên kết không phù hợp bản chất giao dịch độc lập hoặc không góp phần tạo ra doanh thu, thu nhập cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của người nộp thuế sẽ không được tính vào chi phí được trừ. Điểm a khoản 2 Điều 10 cũng yêu cầu việc phân tích tài sản vô hình không chỉ căn cứ vào quyền sở hữu pháp lý, mà phải xem xét toàn bộ hoạt động kiểm soát rủi ro và năng lực tài chính đối với quá trình phát triển, gia tăng, duy trì, bảo hộ và khai thác tài sản vô hình. 

Benchmarking lấy từ nguồn nào là an toàn nhất?

Theo khoản 3 Điều 17 Nghị định 255/2026/NĐ-CP, dữ liệu công khai trên thị trường chứng khoán, sàn giao dịch hàng hóa, dịch vụ, Cơ sở dữ liệu quốc gia và các nguồn chính thức được ưu tiên trước. Tiếp đến là cơ sở dữ liệu thương mại, sau cùng là cơ sở dữ liệu quản lý thuế. Ngoài ra, theo điểm b khoản 10 Điều 21, cơ quan thuế căn cứ dữ liệu kê khai của người nộp thuế để công bố tỷ suất lợi nhuận ngành theo từng lĩnh vực, địa bàn hoặc nhóm người nộp thuế, nhằm hỗ trợ người nộp thuế kê khai. Dữ liệu thu thập trên mạng không rõ nguồn gốc thường bị bác bỏ, vì khoản 3 Điều 18 yêu cầu các dữ liệu sử dụng làm căn cứ phân tích phải nêu rõ nguồn gốc xuất xứ. 

Có thể thay đổi phương pháp xác định giá qua các năm không?

Có thể, nhưng phải giải trình rất thuyết phục. Điều 12 Nghị định 255/2026/NĐ-CP yêu cầu phương pháp xác định giá giao dịch liên kết được áp dụng thống nhất trong toàn bộ chu kỳ, giai đoạn sản xuất kinh doanh, phù hợp bản chất giao dịch và chức năng của người nộp thuế. Vì vậy, việc thay đổi phải gắn với thay đổi thực chất, ví dụ thay đổi mô hình kinh doanh từ sản xuất sang phân phối.